We hebben het allemaal veel te druk, natuurlijk, met de actualiteit. Daarom houden velen van ons het verleden maar 'voor gezien'.
In grote delen van ons leven en beleven en ons verhouden tot de zaken, hebben we ons losgedacht, gevochten, geschreven, geprotesteerd van ons verleden. Dat wekt de illusie dat we er vrij van zijn; er los van staan.
Maar dat is geenszins het geval.
Wij staan volop 'op de schouders van'.
Je kunt dus maar beter van tijd tot tijd weer eens (scherp, scherper, zo scherp mogelijk) nalopen wat je mee hebt gekregen. Wat daarvan contrabande of overbodig is, en wat ontbreekt.
Het Bestuur gaat twee jaar vantevoren al een route uit zetten naar het eeuwfeest.
Om zo mogelijk een antwoord te vinden op de vraag waar we met dat indrukwekkende verleden van ons naar toe moeten.
We zijn het oudste deel van de vredesbeweging in Nederland; nou en?
Zijn we ook het meest imposante?
Zo nee, waarom niet?
Tot wie richten we onze jubileumboodschap?
Wat doen we om de komende 100 jaar anders-dan-achterhaald-onmogelijk over te komen in de media? En bij de kerken?
En het is zeer goed gezien dat het Bestuur aangehaakt is bij de beweging 'Veiligheid, hoe dan'. Dat project zal de komende 100 jaar wel onze marsroute bepalen.
De actualiteit van de onveiligheid van Oekraïne onderstreept maar weer eens hoe urgent dat is.
Geheel op mijn eigen verantwoordelijkheid sluit ik af met de gedachte dat daar nog wel 100 jaar voor nodig is.
Als het eerder af is, hoort u dat meteen.
Blijf in de buurt. Doe mee. (jan anne bos)
(Naar een van de oprichters van Kerk en Vrede ds Hugenholz werd een straat in Ammerstol vernoemd.)
De foto's zijn genomen op de dag van de aankomst. 10 juli 2009. Met de benodigde Russische handtekeningen.
Klap in
In het archief van Kerk en Vrede zit een map met stukken over het verbod van de vereniging en de inbeslagname van geld en goederen aan het begin van de oorlog. Dat gold zowel het secretariaat in Ammerstol (bij ds. Hugenholtz thuis, zie de foto) als de tientallen lokale afdelingen. Opvallend is de gedetailleerdheid: de secretaris ontving uitvoerige vragenlijsten over vereniging en blad, en bij de inbeslagname werd nauwkeurig genoteerd wat er meegenomen werd. Daarover vinden ook nog briefwisselingen plaats. Duitse ‘Gründlichkeit’ is je eerste gedachte, tot je je realiseert dat er in al die stukken geen Duits of Duitser voorkomt: alles is gesteld in perfect Nederlands en de uitvoerders van het beleid van de bezetter zijn allemaal Nederlanders. Hugenholtz doet hiervan na de oorlog verslag (ook dat verslag ligt in het archief). Op donderdagmorgen 20 maart 1941 kreeg hij een telefoontje van de drukker van het blad, de heer Schermer uit Bolsward, die vertelde dat hij die morgen ‘de heren’ op bezoek had gehad. Meer kon hij uit veiligheidsoverwegingen niet zeggen, maar Hugenholtz wist genoeg en verborg direct belangrijke documenten. Om 11 uur kreeg hij bezoek van enkele Nederlanders, onder wie Mr. Brouwers, advocaat uit Rotterdam, die als liquidateur was aangesteld en die hem zei dat hij alle werk voor de vereniging moest staken, het geld afdragen en het kantoor sluiten; dat werd vervolgens verzegeld.
Op 13 mei kwamen ze terug, met een vrachtwagen waarin de inventaris van het kantoor werd afgevoerd naar Den Haag. Mr. Brouwers vertelde bij die gelegenheid dat de aanleiding van de liquidatie de bestrijding door Kerk en Vrede van het nationaal-socialisme was. Hij noemde speciaal ds.Buskes. Hugenholtz schrijft: ‘Deze had inderdaad in een artikel “Succes is zegen” (Kerk en Vrede, 31 aug. 1940) een scherpe kritiek gegeven op een uitlating van ir. Mussert. Deze had namelijk gezegd dat men in het succes van Hitler duidelijk de “werkzaamheid van een hogere macht” kon zien. Ds.Buskes had daarop geantwoord dat men hetzelfde van Stalin zou kunnen zeggen. “Indien succes zegen betekent, zijn de overwinningen van het Russische Communisme evenzeer het werk van God als die van het Duitse Nationaal-Socialisme”…. (…) Toen de heren druk bezig waren mijn kantoor leeg
te halen, zag ik nog kans enkele, ook voor anderen, zeer bezwarende papieren ongemerkt te doen verdwijnen. Tot slot heb ik Mr. Brouwers (…) gezegd dat hij wel moest begrijpen, dat het weghalen van onze bezittingen ons niet deren kon, daar immers beginselen en ideeën onvervreemdbaar zijn. Hij keek mij toen nogal verbijsterd aan en zeide niets.” De lijsten van de inbeslagname kwamen ná de oorlog van pas, toen Het Nederlandse Beheersinstituut, afdeling Bijzondere Beheren, tot teruggave van de gevorderde gelden overging. De eerste brief daarover ontving Kerk en Vrede in 1947, en uiteindelijk werd (na een eerder voorschot) 71,86% van het bedrag uitgekeerd. Dat was in 1960.
Tot slot: Hugenholtz komt ook voor in het bijzondere boek "Rosa. Een familie in oorlogstijd" van Rosita Steenbeek. De Rosa in dit boek, de grootmoeder van Steenbeek, was de schoonzus van Hugenholz.
auteur: Greetje Witte-Rang.
Klap inVredesdenken stimuleren door verbinding
Een dag van Platform Vrouwen & Duurzame Vrede
Hoe kun je met andersdenkenden in gesprek gaan terwijl je tegelijk weerbaar én verbindend blijft?
Herken je dat? Dan hebben we goed nieuws voor je. Het kan namelijk anders!
Op zaterdag 14 november 2026 organiseer het PV&DV een inspirerende Netwerkdag ‘Sterk in Gesprek’ in Utrecht.
Wat gaan we doen?
We gaan vooral aan de slag met de oplossing! Naast het delen van ervaringen uit het land, duiken we in een interactieve basistraining Deep Canvassing.
Met deze krachtige methode leer je de theorie én praktijk van het échte gesprek.
Lees verder
Killerrobots: machines die beslissen wie blijft leven en wie moet sterven. Kinderen worden onschuldige slachtoffers in oorlogen waarin AI de beslissingen neemt.
Dit is geen probleem voor de toekomst. Dit gebeurt nu al.
Overheden en wapenfabrikanten racen in een wedloop om zelfstandige wapens te ontwikkelen. Die robots identificeren mensen als ‘doelwitten’ en vallen hen aan – en daar komt steeds minder menselijke controle aan te pas. Op dit moment is er geen enkele wet die hier grenzen aan stelt. We dreigen door een merele omndergens heen te zakken.
Een machine moet nooit kunnen beslissen wie blijft leven en wie sterft.
Daar kunnen we iets aan doen. Teken ook! Hier...
Lees verder"In het publieke debat over militarisering zijn met name woordvoerders van de wapenindustrie aan het woord. Maar ook studenten, die nu actief door Defensie worden gerekruteerd op campussen, verdienen een podium."
Zo opent een opiniebijdrage van Juliana Könning, vicevoorzitter van de Landelijke Studentenvakbond en woordvoerder van Stop de Oorlogskoorts, in de Volkskrant van 12 oktober.
Een kritische bijdrage...
"Nu zo veel jongeren het einde van de maand niet halen en met schulden kampen, worden zij steeds vatbaarder voor de financiële prikkels waarmee Defensie werft. De perversie hiervan is duidelijk: hetzelfde politieke beleid dat de bestaanszekerheid van jongeren ondermijnt, promoot een carrière bij het leger als uitweg uit die onzekerheid."
Lees hier het gehele artikel.
Lees verderOp de 24e van elke maand komen we om 18.00 samen op ’t Spui, op de Postzegelmarkt tegenover het Lieverdje, Amsterdam. De volgende actie is op zaterdag 24 oktober.
Lees verder