30 november 1999

De bierkaai wordt een stad van vrede

ADVENT 2018 met extra inspiratie voor de vrede

Niet alleen de aloude vredesweek in september vraagt om aandacht voor thema’s rond vrede en geweld. Natuurlijk schreeuwen ze min of meer om aandacht in de tijd van Advent. Het is natuurlijk onbestaanbaar, zoals onlangs gebeurde, dat de vraag om een grote Vredesvlag aan de kerk te hangen op Kerstmis, van Kerkenraadswege beantwoord werd met : “Neen, dat kan niet want we vieren dan de geboorte van Christus”.

Neen, vooral die hoogtij van de kerk moet je markeren voor vrede.

Hang de vlag uit. Aan de kerk, aan de huizen. Beleg bezinningsmomenten. Houd “Songs of peace”. Zie ook de voorstellen elders op deze website.

Kerk en Vrede wenst jullie, voorgangers, een heel goede tijd van voorbereiding en viering. We bieden waar mogelijk graag hulp en advies aan. (secretariaat@kerkenvrede.nl)

Hieronder werken we voor de lezingen in die tijd een en ander uit. Geen theologische aantekeningen zo zeer. Die zijn elders voldoende voorhanden.

Voor elke zondag noemen we een bepaalde plaats, waar een van de kwesties van oorlog, geloof, vrede, geweld, vredesopbouw concreet aan de orde is en wellicht tot de verbeelding, verdieping, concretisering bij de deelnemers leidt.

* Advent 1 laatste dingen, ook volgens Lucas (21:25-31): steeds  wakker zijn, tekenen verstaan, beeld van de vijgenboom: hoe kijken we samen uit naar verwachte toekomst?

Zacharia (14:4-9): over scheiding tussen ´met alle geweld´ en ´vrede geschapen´: tegen de avond zal er weer licht gloren. Nieuwe morgen voor Mali, voor elk oorlogsgebied..… zal water van de vrede weer gaan stromen? Uit-kijken dus!

Lied 324: Wat vrolijk over u geschreven staat……

Vredesmissie in Mali als focus: met alle vragen vanuit perspectief van vrede en inzet van geweld. Grensbescherming; vluchtelingenstroom. Om welke tekenen gaat het? En hoe versta je die voor soldaten, thuisfront, politieke kijk, gerechtigheid.

Neem bijv. als focus wat er speelde rond de Nederlandse inzet van troepen in de missie naar Mali. Orïenteer je evt verder op de site van Stopwapenhandel.org, of blog bosjananne@wordpress.com zoeken onder trefwoord Mali.

 

* advent 2 Johannes de Doper met citaat Jesaja ´maak mijn paden recht´ (Lukas 3:1-6), de louterende bode in Maleachi (3:1-4): een weg effenen om op de rechte wijze te ´offeren´ aan de Naam. ´Leven geven´ aan solidariteit: “ Ik zal naar jullie toe komen om recht te spreken……”(5). In Kirkuk gebeurt het.

Kirkuk als focus

“Als ik neig hopeloos te worden of cynisch, ga ik naar Kirkuk en Sulaymaniyah. Daar kom ik mentaal in evenwicht. Ik leef er tussen 7000 Chaldeeuws katholieke christenen die drie jaar lang 4000 ontheemden opvingen: van pasgeboren baby’s tot stervende opa’s en oma’s en alle vormen van handicaps incluis. Ze deden dat omdat die gewoon kwamen, in één nacht een lange stoet van honderdduizend of meer. Ze gingen ook nog eens 11 huizen huren om studenten-vluchtelingen

onder te brengen die anders hun studie niet konden voortzetten aan de universiteit Mosul die te Kirkuk in ballingschap zat. Inmiddels is ISIS weg. De mensen zijn terug naar de verwoeste huizen.

Nu helpt dat mini-bisdom een grote groep Yezidi-studenten, gewoon omdat niemand anders het doet. Ze leven in Bashiqa, dat kost per maand busgeld om bij de universiteit te komen. Ze leven in gestripte huizen waarheen de eigenaren nog niet terug willen. Kirkuk regelt ook maandelijks een voedseltransport.

Voor Ontwikkelingsorganisaties is Irak een ontwikkeld land en staat dus niet op hun lijst. Studeren is geen onderdeel van noodhulp. En zo blijft Kirkuk hen helpen nu ze aan de andere zijde van dat Noord Irak leven: omdat niemand anders het doet, steken ze zichzelf in de schuld. Een bisdom dat niet hoopt, maar hoop leeft. Opdat er toekomst kome, houden ze nu 1050 yezidi-studenten in leven.” (Yosé Höhne Sparborth)

Lied 1001: zijn woord wil deze wereld omgekeerd

 

* advent 3 roze zondag ´Gaudete´/ verheug u vrouwe Sion, Jeruzalem, maar vooral: keer je om, adderengebroed, met (gelovige) lagen en listen niet vanzelfsprekend ´kinderen van Abraham´ (Lukas 3:7-18)

Omkeren kan betekenen: wegtrekken uit de macht der gewoonte en weer werken aan een stad, wereld van vrede. Door “af te rekenen met de verdrukkers, kreupelen te redden, verstrooiden bijeen te brengen” (Sefanja3:14-20).

Lied: 737 Jeruzalem, mijn moederstad, de kinderen gaan voorop

Papendrecht/Fokker als focus Daar wordt hoofdkantoor van een wapenfabrikant geopend, grofweg gezegd. Roept de vraag naar bewapening op: hoe veel vakmanschap mag je in doden steken. Hoe gevaarlijk wordt onze wereld ermee. Wapens zijn steeds minder oplossing. Je komt steeds dichter bij autonome wapens. Het militair industrieel complex is echt niet dood. Hoe kunnen we ons weer blij gaan maken (verheug je) met geweldloze levensmanieren? Wat komt daar voor kijken? Waar ‘werken’ we aan mee?

 

* advent 4 ontmoeting Maria en Elisabeth, begin van het Magnificat (Lukas 1:39-45). Ontmoetingen die de kracht krijgen van deze wereld omgekeerd. Kwetsbare mensen “zullen veilig wonen, want tot aan de einden der aarde, zal Vrede heersen(!)” (Micha 5: 1-4a,6).

Sara Srebrenica als focus, op zoek naar anders omgaan met die gekwetste plekken van mensen? Vrouwen en mannen die elkaar ontmoeten om elkaar te zegenen met nieuw leven nieuwe geboorte, overal vrede geschapen. https://vredesweek.nl/ambassades/ambassade-srebrenica 

Lied 527: Uit uw hemel zonder grenzen

 

* Kerstnacht: Lucas´ verhaal vol nieuwe geboorte (Lukas 2:1-20). Belofte kan waar worden (Jesaja 8:23b-9:7): “jukken verbrijzeld, stampende laarzen bloeddoorlopen mantels: verbrand. Want: Kind ons geboren. Kijkt uit mijn ogen, of ergens al die wereld daagt…….van vrede waar geen einde aan komt…..” Tent of nations.

Plaats van focus: Bethlehem

Hoopvolle plek voor ( een nieuw!) Jeruzalem? Voorbij die wereld aan grootmakerij van keizers, koningen, stadhouders, handlangers….heerszucht waar een einde aan komt?!.

Lied 1016: Sjaloom, Jeruzalem

 

* Kerstdag Woord is vlees geworden/ Johannes´ inzet (Joh.1:1-14) van een ´nieuwe schepping´ , vleesgeworden werkelijkheid van licht dat sterker is dan alle duistere praktijk.

Waar ´Ik ben er bij!´ redding brengt aan alle volken, goed nieuws, sjaloom (Jes.52:7-10). Dus ook bevrijdend waken voor wie onrechtvaardig gevangen worden gehouden in Kamp Zeist, als wachters op een nieuwe morgen. Met bloemen!

Lied 1014. Cantata for peace Aart de Kort.

Als plaats van focus: Zeist en de waken

Iedere eerste zondagmiddag van de maand houden mensen met heel verschillende achtergronden bij het detentiecentrum Kamp Zeist een wake. Korte liturgie en er worden bloemen in het hek gestoken.

Deze waken vinden sinds, de brand in november 2005, plaats in het cellencomplex op Schiphol-Oost, waarbij 11 mensen om het leven kwamen. Het is als een aanklacht tegen dit onrecht, maar ook als ondersteuning van de gevangenen, die weten van de waken. De waken gaan hier door zolang in dit cellencomplex de vrijheid wordt ontnomen aan mensen ZONDER STRAFBLAD.

(organisatie de Raden van Kerken van Zeist en Soest/Soesterberg. www.wakezeist.nl)

 



    30 november 1999

    Voorstellen voor Advent/Kerst 2018

    To do in Advent-Kersttijd 2018

    • suggesties bij elke zondag staan elders op de website. Toespitsing op een speciale plaats, stad, dorp of streek waar een aspect van vrede/oorlog aan geconcretiseerd kan worden.

    • Stuur je partnergemeente een teken van vrede

    • Brieven/groeten van Amnesty International schrijven

    • Misschien even terugkomen op thema vredesweek van september

    • Kijken naar materiaal Friedensdekade http://www.friedensdekade.de/. Over Krieg 3.0

    • Voorzover de voorraad nog strekt deel Specials van Kerk en Vrede uit.

    • Formuleer in groepswerk een eigen Kanselboodschap ‘urbi et orbi’.

    • Ga wandelen met vredesvlag. Vraag mensen die je ontmoet of je een foto van hen met de vlag mag maken. Voor het idee: zie hier

    • Verkoop vredesvlaggen. € 15 bij kerkenvrede; 5% korting op bestellingen >25

    • probeer kerken zo ver te krijgen dat ze een vlag uitdelen als zinvol geschenk bij verschillende gelegenheden: Belijdenis; bevestiging ambtsdragers; doop. Intrede. Bezoek partnergemeentes etc.

    • Gespreks-/informatieavond met spreker KenVlijst.

    • Organiseer “Vredeslied in advent” (met Arie de Bruijn)



     



      30 november 1999

      Nog meer bierkaai

      De bierkaai wordt een stad van vrede.

      (door Henk van Andel en Jan Anne Bos)

      Naast de Vredesweek in September is de tijd van Advent en Kerst een geschikte uitdaging voor de gemeente van Christus om Vrede te vieren, te doen. De gemeente zelf als signaal daarvan. Om te laten merken waarom er een kerk zou moeten worden uitgevonden, als ze ‘aĺ niet zo lang onderweg naar de vrede’ was.

      De vele ‘liederen om vrede’ die deze tijd kleur geven, en de karakteristieke Schriftlezingen zullen ons dragen bij verhoogde inzet, individueel en samen voor de vrede:

      • met de natuur

      • met de buurt

      • tussen de volken

      • op de markt

      • voor de mensensoort

      Doe iets extra's, voorganger

      Nuchter bezien: het is ieder jaar weer erg veel. Er komt erg veel materiaal op de markt waaruit de voorganger kan kiezen. Van zeer mainstream tot hoogliturgisch. Zou je durven te beginnen met : “Kunnen we bezuinigen op wat elk jaar maar weer (met een zekere hardnekkigheid) wordt gedaan?” Dan heb je ruimte voor wat ook goed is. Ook nodig wellicht.
      Vooral is nodig om te laten voelen dat het probleem geweld, oorlog, verwoesting, vernedering, vrede in onze dagen urgenter is dan ooit. De mensheid zelf is in gevaar van wetenschap en modernisering van wapentuig. Als de Kunstmatige Intelligentie zo’n enorm probleem aan het worden is, hoe urgent wordt dan de mogelijkheid dat daar kwaad mee bedreven wordt.
      Kerstmis kan niet meer op zijn janboerenfluitjes.
      De complexiteit van de vragen zijn dan zelfs geen excuus meer.

      Dus Vredesvragen agenderen ook als het ons niet zo goed uitkomt. Want het gaat niet aan, wat een kerkenraad schreef: “We steken op Kerstmis geen Vredesvlag uit, want dan vieren we de geboorte van Christus!”

      Die soort van ‘de lieve vrede’ is vandaag zeker niet meer op zijn plaats.

      Het hart van de gemeente

      Wij maakten namens Kerk en Vrede een handreiking voor in het hart van de gemeente: de vieringen. Bij de lezingen gaven we alle zondagen een ‘concentratiepunt’: een stad of plek die dezer dagen  ‘model’ staat voor een element van vrede(sproblematiek). Het hadden moeiteloos andere kunnen zijn.
      Want het grote heil “Vrede” moet een plek vinden op plaatsen van onvrede.
      U vindt een en ander ook op onze website. De voorgangers hebben daar ver van tevoren zo veel mogelijk een mail over gehad.

      We hebben voor aparte focusplaatsen gekozen; vrij willekeurig. Je zou in dit jaar ook grootser kunnen denken: focus op het ‘schuldig landschap’ van België aan de zee. Daar werd de schier eindeloze reeks herdenkingen van WO I afgesloten. Henk van Andel was bij de afsluiting van alle herdenkingen van WO I in Ieper. De streek van de eindeloze gevechten, de modder, de doden, het prikkeldraad. Hij schreef er een artikel over in Vredesspiraal 2018 nr 4. 

      Advent en Kerst horen doordrenkt te zijn van het geloof dat geweld never en nooit zinvol te maken is. Geweld is geen conflictoplosser. Als je denkt op het punt te zijn dat je niet anders kunt - en dat je daar dan het beste militair-industriële complex voor moet optuigen, anders is de ander je te slim af - dan betekent dat alleen maar dat je andere middelen verziekt en verzaakt hebt.

      Het geloof in de bruikbaarheid van wapens maakt dat we het ook de gewoonste zaak van de wereld gaan vinden dat de defensiebudgetten de pan verder uitrijzen,- dat geloof wordt in de tijd van advent en Kerst weersproken. De urgentie van deze tijd maakt bekering en berouw op dit punt erg dringend. Laat zien en merken dat we in de kerken meer doen dan onschuldige liedjes zingen. We hebben ons zelf oorlogszuchtige leiders op democratische wijze over ons afgeroepen.

      Misschien geven de Duitsers met hun Friedensdekade wel het goede voorbeeld; zij het juist 10 dagen voorafgaand aan Advent. Bezinning, discussie, aktie, Posaunenmuziek: een goed gevulde vredesweek. Dit jaar over de nieuwe vormen van oorlogsvoering die in zwang raken. “Krieg 3.0” Over urgentie gesproken. Hoe actueel kan een kerk zijn! Dan ga je “Stille nacht” wel anders horen.

      Hoe intens kunnen Advent en Kerst zijn als over deze urgente zaken het licht van een ander geloof mag worden gezongen, gevierd en gedaan. De vredesvlag uit van de hoop! Het feest van Gods liefde is groots.

      Dat nooit weer

      Ze zongen ook “Stille nacht” op allerlei slachtvelden van WO I tijdens de kerstnacht. Ze brachten Bradwurst, Tabak en Whisky mee en zongen tussen de bomkraters. En baden het onze Vader mee. Foto’s van de mooie verloofden thuis gingen rond...
      Wat staat dat dierbaar in de gedenkboeken; in de zwart-wit documentaires.
      Je zou denken: “Dan ga je de volgende morgen toch niet weer op elkaar schieten, omdat een of andere hotemetoot daartoe beveelt!”

      Toen de oorlog eindelijk afgelopen was had er niemand ‘gewonnen’. Schande over hen die zich wel als overwinnaar gedroegen om de kans op een volgende oorlog maar niet te verspelen.

      ( De titel van dit artikel is uit lied 1001 van het Liedboek. Zie ook artikel bij dit lied om vrede van de hand van Arie  de Bruijn in Vredesspiraal http://kerkenvrede.nl/bestand/695/ )