27 augustus 2014

Pacifisme enige optie

Een tekst die aangeboden werd als reactie op een artikel van Mient Jan Faber in Trouw van 26 Augustus 2014.
Trouw gaf eerst de voorkeur aan een stuk waarin PAX-directeur Jan Gruiters erop in ging.
Hier de tekst van Greetje Witte en Bram Grandia, die Trouw een week later plaatste.
Verwant is een artikel van Gied ten Berge, elders op de site.

Pacifisme is geen optie als het gaat om de strijd tegen IS, schrijft Mient Jan Faber.

Faber is nooit pacifist geweest. En ook voor de Nederlandse overheid en de meeste andere westerse overheden was pacifisme nooit een optie. Niet de vrede werd ingestudeerd en voorbereid, maar de oorlog. Het gevoerde veiligheidsbeleid kenmerkt zich vooral door twee uitgangspunten:

  • de vijand van mijn vijand is mijn vriend en
  • onbeperkte toegang tot olie.

Het voorbeeld van Saoedie Arabië geeft aan dat het zelfs niet als problematisch wordt ervaren als deze uitgangspunten met elkaar strijden. Saoedie Arabië en Qatar zijn de belangrijke financiers van IS en tegelijkertijd trouwe bondgenoten van de VS. Rara hoe kan dat?
IS is een gruwelijke terroristische organisatie, zoveel is duidelijk. Maar IS kwam niet uit de lucht vallen. Was pacifisme, de wens werkelijk(e) vrede te stichten, drijfveer geweest van het buitenlands beleid, dan was het ontstaan van IS te voorkomen geweest. Maar Assad was onze vijand, en dus hielp Nederland Turkije met Patriots om zich te beschermen tegen raketten van Syrie (die niet kwamen), en werd er dus ook een oogje dichtgeknepen toen talloze extremistische strijders de grens van Turkije naar Syrië overstaken. Immers: de vijanden van mijn vijand zijn mijn vrienden. Tot het tegendeel blijkt, maar dan is het onheil al geschied:

Dit opportunistische buitenlandbeleid heeft bijgedragen aan de groei van IS. Faber riep indertijd op tot de invasie van Irak. Nu doet hij dat voor de strijd tegen IS.
Terugkijken en evalueren zijn niet besteed aan Faber en ook niet aan het Nederlandse veiligheidsbeleid. Wat heeft het ingrijpen in Irak gebracht? Wat heeft het ingrijpen in Afghanistan gebracht? Nu bewapenen we de Koerden tegen IS. We hoeven niet eens zo ver terug te kijken om te zien dat we de Koerden vanwege hun strijd voor een eigen staat -die zich uitstrekt over het grondgebied van verschillende landen-, als terroristen brandmerkten en als zodanig behandelden. Nu bewapenen we hen. Wat gebeurt er met die wapens als de strijd tegen IS voorbij is? De wapens die aangevoerd werden in de strijd tegen Kadaffi in Libië zijn inmiddels Afrika in gegaan met desastreuze gevolgen. Het zal niet de eerste keer zijn dat westerse wapens gebruikt worden om in het verleden door het Westen geleverde wapens te bestrijden. Met de wapenindustrie als lachende derde.

Werkelijk vredesbeleid

Wanneer gaat er werkelijk vredesbeleid gevoerd worden?
Wanneer wordt beleid uit het verleden kritisch geëvalueerd en worden de geleerde lessen toegepast?
Wanneer stoppen westerse landen met hun steun aan dictators zodat deze hun machtspositie verliezen en bevolkingen de tijd krijgen om vreedzaam hun landen te hervormen?
Inderdaad: alle hens aan dek. Wie vrede wil, moet vrede voorbereiden en dus van stond af aan studeren op en werken aan vrede. Pacifisme is onze enige optie.

Bram Grandia (Doesburg) en Greetje Witte-Rang (Zwolle)