19 november 2017

9e zondag van de herfst 19 november 2017

Enige gedachten bij Ez.34.11-17, Ps 90, (1Tess.4.9-12), Mat. 25.31-46 voor zondag 19 november 2017 Kerk en Vrede.

toekomst perspectief in de tussentijd. Wat is de verwachting die het Licht van de wereld, tot op  heden, van zijn volgelingen vraagt.

Inleiding: volgende week wordt het einde van het kerkelijk jaar gevierd. De advent komt er aan. Wat is de verwachting die het Licht van de wereld van zijn volgelingen vraagt in de tussentijd. De tijd tussen opstanding en terugkomst. Matteüs verwoord dit duidelijk door zijn hele evangelie met praktische voorbeelden, aan het begin in de Bergrede tot aan het eind in Matteüs 25. Navolging is meer dan het gewone, het is licht verspreiden in de duisternis. Dat wil zeggen zelf recht doen of benoemen daar waar onrecht plaats vindt, barmhartig en rechtvaardig leven. Het is onmogelijk om alles zelf te doen. Er zijn ook andere mogelijkheden: gebed, publicatie en samenwerking met ook niet kerkelijke organisaties en andere religies In onze tijd is daarbij ook financiële ondersteuning, ver weg en dichtbij, mogelijk.

 

Ez.34.11-17

Ezechiel, een Mensenkind in Babylonië, moet profeteren (593) onder de weggevoerde bovenlaag laag van de Judeese ballingen. Om bij hen de hoop op terugkeer en herstel van Israël levend te houden. Hij doet dit in code vorm, door te spreken over herders.

context: De slechte herders en de goede herder. Ezechiel moet profeteren over de slechte herders die wel profiteren van datgene wat hun schapen opbrengen, maar ze niet goed verzorgen. De schapen, de Judeërs, zijn daardoor verstrooid en verslonden door wilde dieren. De herders zullen hiervoor gestraft worden.

11.Het toekomst perspectief.

God zal zelf naar zijn schapen omzien en ze redden van alle plaatsen waar ze verdreven zijn. Ze uit alle volken bijeenbrengen. En terugbrengen naar Israël met groen land en grazige weiden. God zal ze zelf weiden, naar hen omzien, zoals een herder / koning betaamt.

Context: 18. Gods rechtspraak tussen schapen en bokken. En 'David', mijn dienaar, zal ik als herder over hen aanstellen.

Valse herders zijn hier volgens de bijbelse overleveringen de koningen en valse profeten geweest die Juda in het verderf gestort hebben. Zodat de bovenlaag meegevoerd is naar Babylonië. De tekst van Ez. kan eveneens slaan op uitbuiting en het in bezit nemen van de goederen van de deze Judeërs en hun tewerkstelling in Babylonië.

 

Ps. 90.

God als toevlucht van geslacht op geslacht, bevestig het werk van onze handen.

1Tess.4.9-12.

Context: Paulus: Gedraagt u zo als wij u geleerd hebben.

Zoals God ons heeft geleerd: hoe u in onderlinge liefde met elkaar moet omgaan. En als voorbeeld voor anderen een eerzaam leven te leiden.

Mat. 25.31-46.

Grote context: In de tussentijd tussen de intocht in Jeruzalem (21.1-26.35) en de gang naar de Olijfberg beschrijft Matteüs aller situaties en verhalen die te maken hebben met de eigen houding van mensen en het perspectief op het koninkrijk van de hemel. Matteüs laat zich hierbij inspireren door profetische teksten uit het eerste testament.

Kleine context: De meisjes met de lampen, het beheren van geld voor de man die op reis ging.

31. Als de mensenzoon komt in al zijn glorie, zullen alle volken worden samengebracht (Ez). Er zal een scheiding plaats vinden zoals door een herder in een kudde, de schapen rechts, de bokken links. In vers 34 wordt er niet gesproken over de mensenzoon, maar over de koning. Deze zal zeggen dat de schapen door zijn vader gezegend zijn en dat zij uitgenodigd worden deel te hebben/ beërven(NB) aan het koninkrijk dat vanaf de grondlegging van de wereld voor hen bestemd is/ gereed ligt (NB). Waarom? Omdat jullie barmhartigheid en gerechtigheid gedaan hebben aan mij. De rechtvaardigen zullen verbaasd zijn en vragen wanneer dan?  Jezus antwoord: wat jullie deden: omzien naar dorstigen, hongerigen, vreemdelingen,(Jes.58.7) gevangenen, zieken, naakten, armen  heb je aan mij gedaan. Degenen die nagelaten hebben de noden van de onaanzienlijke te zien staat de eeuwige straf te wachten. (Dan.12.2).

Wat je doet aan een ander om niet, dat doe je aan Mij:

Tot de kentering in geloofsopvattingen halverwege de tweede helft van de vorige eeuw werd Ps. 90  veelvoudig gebruikt als een oudjaarspsalm. Voordat de klok 12 sloeg werd de psalm, in veel gezinnen, gelezen. Zo werd voor de wens van gelukkig/gezegend nieuwjaar eerst nog stilgestaan bij God als toevlucht voor de zijnen. De daden van God aan de mensen die, gezien in de eeuwigheid als gras zijn, ook al worden de sterken 70 of 80 jaar. Op de toorn van God (11)werd meer nadruk gelegd dan op de volgende verzen. De bede om wijsheid* te leren, de liefde van God en zijn/haar glorie en genade te ervaren, en het werk van onze handen te bevestigen, viel in het niet.

De psalm eindigt met de bede:”Bevestig het werk van onze handen, het werk van onze handen bevestig dat". Huub Oosterhuis vertaalt vrij in de laatste zin: mijn handen. Het is deze wijsheid, waaruit verantwoordelijkheid voor de naaste volgt,

*) het begin van alle wijsheid is ontzag voor de Heer om in zijn weg te wandelen.

Daar gaat het immers om. God heeft geen andere handen dan mijn en onze handen. Dat is waar een christen en de gezamenlijke geloofsgemeenschap zich van bewust zijn. Zij weten van de  mogelijkheid te trachten anders te reageren, meer te doen dan het gewone, licht te doen schijnen daar waar nood is en daar waar onrecht en duistere praktijken plaatsvinden. Deze door benoemen in actie komen aan het licht te brengen. Immers waaraan niets gedaan wordt of over gezwegen wordt, lijkt niet te bestaan.

Paulus zegt tegen de gemeente van Tesselonica:”Gedraagt u zo als wij u geleerd hebben''.

Waar het om gaat is een goede herder zijn, lijfelijk of via media, gerechtigheid doen aan allen die daartoe op onze weg komen. Zij die op onze weg komen zijn niet alleen Nederlanders, maar ook Medelanders, en mensen vanuit alle volken.

Alle volken zijn via de media, tegenwoordig, in ons vizier. Mensen, onrecht en noden die direct op onze weg komen, daartoe kunnen we, als individu of als geloofsgemeenschap, beslissen al of niet actie te ondernemen. Dat hangt af van de gaven en mogelijkheden van een individu of van de gemeenschap.  Het is ook mogelijk andere groeperingen er bij te betrekken of bij andere initiatieven aan te sluiten. Ligt het niet direct in eigen mogelijkheden dan is er altijd de mogelijkheid van gebed en/of financiële steun. In  eigen omgeving zijn vast veel dingen die aangepakt worden vaak misschien in samenwerking met andere kerken, religies of mensen met diverse filosofische achtergronden. Door contacten en het horen van hun verhalen kunnen initiatieven van mensen verder weg, in moeilijke situaties van armoede, oorlog, geweld en uitbuiting ons inspireren tot anders aankijken tegen media verhalen en elkaar, ook over grenzen heen, tot steun zijn.

U herkent dit misschien wel vanuit uw eigen contacten of in wat u leest. Dit alles in tegenstelling tot het nieuwe regeer akkoord dat premier Rutte introduceerde als: voor de 'gewone' normale Nederlander, Dit is slechts een klein gedeelte van onze bevolking. Nieuwe medelanders, vluchtelingen, kinderpardon en alle niet Nederlandse  mensen lijken hier buiten te vallen bovendien alle genoemden in mat.25 lijken hier buiten te vallen. Ongeacht wat er al geacht wat er al gedaan wordt ligt hier een grote verantwoordelijkheid, voor allen die de voorbeelden van Jezus willen trachten na te volgen. Navolging niet in de zin van bevoogding, maar van ontmoeting van mondige mensen die samen, vanuit alle respect voor elkaar, een weg zoeken hoe recht te doen, zodat mensen met elkaar een leefbaar leven kunnen leiden. Terwijl aan de andere kant de 'slechte herders' aangesproken moeten worden op hun gedrag nationaal en internationaal. Veel dingen lijken onmogelijk, maar samen kunnen velen trachten te doen wat mogelijk lijkt en daarnaast werken aan toekomst perspectief, tussentijds in het rijk van God, dat is en komende is.

Een paar voorbeelden

Hierbij een paar voorbeelden hoe Ps. 90 of Matteüs 25, 31-46 mensen inspireert tot oecumene van verschillende volken en geloven.

Een lied gezongen bij een maandelijkse wake bij het detentiecentrum Kamp Zeist. Waar niet veroordeelde mensen gevangen worden gezet om zich voor te bereiden op uitzetting, alleen omdat ze geen geldige papieren hebben vanuit het land van herkomst. Het regime is er, volgens verhalen van Amnesty en medici, onwaardig. Erger soms dan veroordeelde gevangen. Bijv.Geboeid naarr een ziekenhuis. Veelvuldig visitatie na bezoek etc. Wat verzwegen wordt bestaat niet.

Wie moet zwijgen, zal gaan spreken (wijs: alle Menschen werden Brüder. Schrijver mij onbekend)

Wie moet zwijgen zal gaan spreken
boventoon zal ondergaan.
Armen zullen breeduit lachen, rijken leeg en schuldig staan.

Tronen, banken, macht en statie
grof geschut, dwingelandij
winst uit nood, eer over lijken
al die dingen gaan voorbij.

 

Wie zich met zijn eigen leven
overgeeft aan deze droom.
Die zal mensen tegenkomen,
last en lijden tegenstroom.

Die zal leven klein, verborgen
solidair en zonder grens.
Die zal weerloos ooit nog worden
mensenbroeder, toekomstmens.

 

Syrië

Op 21 maart 2014 werd in Syrië het overwegend christelijke dorp Kessab aangevallen. Kerken en huizen werden verwoest en de bewoners moesten vluchten naar Latakia 60 km verder. In Kessab waren alle kerken apart In Latakia gingen mensen samen werken om leven voor alle vluchtelingen leefbaarder te maken.  Alles leek aanvankelijk hopeloos. Eén van de predikanten verteld: door mijn geloof wist ik de mensen te bemoedigen. Ik las Ps. 90: God is mijn hulp van geslacht op geslacht. Uren waren allen samen. Zo doende er werden vriendschappen gesloten over kerkmuren heen. Zo is er uit deze ellende ook iets goeds voortgekomen. (uit deze ellende is ook iets moois voortgekomen – www.Kerkinactie).

Irak – Kirkuk – Utrecht

Bischop Mirkis in Kirkuk – Irak, vangt de laatste jaren meer dan 700 studenten op in Kirkuk. Elders zijn de universiteiten gesloten. De studenten hebben allerlei geloven o.a. moslims, yezidi's, christenen. Zij leven, zonder onderscheid van  geloof, in huizen en moeten het ondanks alle verschillen leren rooien met elkaar. Dat is niet eenvoudig. Maar onderlinge begrippen en acceptatie groeien. (www. Bischip Mirkis).

Kerk en Vrede heeft al jaren een wederzijds contact met Bischop Mirkis.

In de stad Utrecht hebben verschillende kerken en moslims het initiatief genomen om van door wat er plaats vindt in Kirkuk van elkaar te leren. (www. Utrecht en Bischop Mirkis, www.Raad van Kerken bischop Mirkis).Er wordt nu gewerkt aan de opbouw van bredere onderlingen contacten met Kirkuk. Ook worden in Utrecht initiatieven ontplooid om niet alleen de kerken en moskeeën bij de contacten te betrekken, maar ook de bevolking.  ( www.Utrecht-Kirkuk ).

Er is zoveel te zien.

En ik zag hoogmoed in uw kantoren
hebzucht in uw banken en verzekeringen
nijd in uw politieke partijen en verenigingen
onkuisheid op de wallen van de oude stad
onmatigheid in uw aankopen
gramschap in uw relaties
traagheid in uw reacties op nood

En ik zag
ijdelheid u omgeven
u in gierigheid uw geld oppotten
jaloezie in uw kopen en handelen
lust op en in uw media
vraatzucht in uw dagelijks eten
woede om wat u niet heeft
gemakzucht in uw leven stromen.

En ik zag
u voedselbanken oprichten
koken en maaltijden uitdelen|
kleding en ruilwinkels opzetten
zieken bezoeken
exodushuizen in uw wijk verwelkomen
vreemdelingen en illegalen huisvesten
hospices tot leven wekken.

En ik zag
u het dagelijks brood uitdelen
mensen te drinken geven
u uw mantel delen
ongeneeslijk zieken erbij halen
gevangenen vergeven
met illegalen uw huis delen
het verdriet van de doden delen.

En ik zag
in de wereld om me heen
de wonderen van onze tijd.

Hub Crijns.

Héleen Broekema  23 oktober 2017