31 juli 2016

7e zondag van de zomer 31 Juli 2016

Lezingen Prediker 2: 1- 11; Lucas 12:13 -21 

Het gaat nu een aantal zondagen over rijk. Rijk zijn; rijk worden; arm willen worden. Maw we hoeven vandaag er niet alles over te zeggen. Maar alle zondagen lijken me onder het beslag te staan van vers 49 - 53: de geladenheid, de spanning van 'eindtijd'. 
Wie beseft dat de 'eindtijd' al loopt, ook voor niet gelovigen, leze Gunther Anders. Over onze Apocalypse-blindheid. Maar hij heeft zijn focus vooral op de atomdreiging.

De reden om deze lezingen bij elkaar te nemen is niet zo moeilijk te achterhalen. Die uit Prediker is een illustratie bij het denk model dat de rijke man uit Jezus' gelijkenis kenmerkt. 
Verschil is dat Jezus inzoomt op het verzamelen van 'schatten' en Prediker onderzoekt als zodanig 'de vreugde' (die je aan (veel ) schatten zou kunnen beleven.)
En een nog groter verschil: Jezus ijkt de term 'rijk zijn in God'. Daar is Prediker als zodanig niet aan toe. Maar de roostermakers lijken te  suggereren dat de zin van het leven waar Prediker naar zoekt door Jezus ingevuld wordt als 'rijk zijn in God'. 


Bij Prediker.
Wat is de Naardense Bijbel toch mooi: "ik zal je beproeven met vreugde/ zie het goede eens aan".

Meestal hangen we het begrip beproeving op aan lijden, zwaarte, problemen. Moeilijke tot onmogelijke keuzes maken. 
Prediker kan niet kiezen voor allerlei 'leuke dingen voor de mensen'. En hij weet waar hij het over heeft, zo te horen. 
Hij suggereert wel dat zijn test in alle redelijkheid uitgevoerd werd; in het nette is gebleven. 
Het ligt niet voor de hand om hier diep in te gaan op het netjes om gaan met rijkdom; of de problemen van de rijkdom; van de rijke helft van de wereld'. Want ethiek is niet aan de orde. Ook niet dat die rijkdom in die tijd heel vaak stoelde op onrecht. Denk aan Salomo die dwangarbeid invoerde. 
Ga je toch wel iets voorleggen over de maakbaarheid van geluk? Vragen van het consumentisme? 
Predikers punt is: wat hij ook deed,- er was geen voordeel in zijn daden. Het zijn van je er zijn kan je er niet mee in elkaar timmeren.

Bij Lucas 12: 13- 21
Ik weet het niet zeker of in de tijd van Jezus rabbi's dat soort geschillen niet behandelden. 
Ga niet in op die erfenis kwestie. Jezus doet het ook niet. Ook niet op wat er aan de hand kan zijn geweest. Op zich lijkt het me niet zo handig om een dergelijke precaire vraag in het openbaar te stellen, maar dat terzijde.

Ook niet in gaan op de vraag hoe je dan zonder advies van Jezus zo'n kwestie toch wel op kunt lossen.

Een zwaartepunt in de gelijkenis: Rijk zijn in God. Letterlijk heeft Jezus het over NIET-rijk zijn in God.
Maar heb erg: dit is al niet meer de gelijkenis, maar het punt dat Jezus wil maken.

Niet-rijk zijn in God zit dat dieper dan materialisme; consumentisme? Of is het dat helemaal?. Ik denk dat niet-rijk zijn in God elke soort anti-geloof is dat in de praktijk voor komt? Het moderne geloof-in-de-vooruitgang van de geschiedenis valt er zeker onder. En neo-liberale economie en dito politiek. Maar omschrijven wat het positief is, blijft lastig. 

Misschien de uitwerking/toepassing toch maar zoeken in de richting van Dorothee Sölle "Mystiek en verzet". Koudwatervrees van Protestanten (500 jaar Reformatie) voor mystiek? En kunnen we al helemaal slecht uit de voeten met de combinatie verzet en mystiek?
Aan de horizon staan natuurlijk de kloosters. Als je daar iets mee wilt zie ook Nijkleaster

Je zult wel zo nuchter zijn om te beseffen dat 'wel rijk zijn in God' niet in een stormvrije zone plaats vindt. 

In de komende week beginnen de Olympische spelen, trouwens. Ik zie geen directe link. Maar toch.

jan anne bos