13 december 2015

3e zondag Advent 13 december 3015

Enige gedachten bij: Sef.3.14-20, Ps. 85, Fil. 4.4-9, Lc.3.7-18 voor zondag 13 dec. 2015, 3e Advent.

De 3e advent in een tijd met veel onrecht. Mensen volharden in strijd, oorlog en angst. Toch is er inspanning, zowel bij overheden als bij velen om te trachten rechtvaardig te handelen en hun stem te laten horen als mensenrechten nationaal en internationaal geschonden worden.

Inleiding:

Is het mogelijk ons op het herinnerringfeest van de geboorte van Jezus voor te bereiden in een wereld waar: de ellende van oorlog en geweld elke dag onze huiskamers binnenkomt, miljoenen mensen op de vlucht zijn, mensen protesteren of zich bedreigd voelen als er gesproken wordt over een opvang in hun buurt?

Johannes de Dooper preekt ommekeer door zelfinzicht, verandering van sociaal gedrag en medemenselijkheid. Daarvoor is de doop een houvast teken om dit te trachten waar te maken.

Sef.3.14-20,

Deze verzen zijn de laatste van het boekje van een kleine profeet, die perspectief biedt op 'de dag van de Heer, de koning van Israël', dat zal een bevrijding zijn. Voorwaarde is: inkeer, dan zal jullie lot ten goede keren.

Een vreugde volle toekomst belofte aan vrouwe Sion, God zal weer onder hen aanwezig zijn. Hij zal afrekenen met de verdrukkers en bevrijden wat mank gaat. De schrijver gebruikt aanhalingen, die de lezers bekend waren. Zoals: de koning van Israël - Jes. 44.6, afrekenen met de verdrukkers (20)- Ez. 22.14, de volken zullen jullie naam prijzen (20)- Deut. 26.19.... door de inzettingen te houden.

Ps 85,

Jacobs God, breng ons weer tot leven. Gij zijt ons land genadig geweest. Geef ons,ook nu, uw hulp. Ik wil uw woorden van vrede horen, opdat zijn getrouwe niet vervallen in dwaasheid. Gods hulp zal een vreugde zijn voor wie hem eren. Als zijn glorie komt wonen in het land zullen trouw en waarheid elkaar omhelzen, Recht en vrede elkaar begroeten met een kus. Dan zal dat vruchten voortbrengen. Het recht gaat voor God uit en baant voor hem een weg.

Fil. 4.4-9,

Paulus roept op tot standvastigheid, zodat de Heer de vreugde zal blijven ondervinden van de Filippenzen. Daarom: wees vriendelijk, niet bezorgd, maar leg bij God neer wat u nodig heeft en wees Hem dankbaar. Dan zal de vrede, die alle verstand te boven gaat , uw hart en gedachte in Jezus Christus bewaren. Bovendien roept hij op aandacht te schenken aan wat waar, edel, zuiver, lieflijk. Eervol, kortom deugdzaam is en lof verdient. Als jullie dat doen, zal de God van vrede met u zijn.

Lc.3.7-18.

Context: De tijdsaanduiding: in het vijftiende Jaar van de romeinse bezetter, Keizer Tiberias, met als bestuurder voor Judea Pontius Pilatus. En in de tempel, als bestuurders, de hogepriesters.Annas en Kajafas. In die tijd riep God Johannes, de zoon van, priester, Zacharias (lc.1.5). Johannes kreeg de opdracht, de mensen op te roepen tot inkeer en zich te laten dopen, om vergeving van zonden te krijgen. Dan citeert Lucas woorden uit Jesaja (40.3-5 en 52.10).

7-18.Mensen liepen massaal uit om zich te laten dopen. Zich laten dopen is één, maar er vervolgens naar leven is twee. Johannes wijst de mensen daarop en zegt: Addergebroed dopen is niet alles. Jullie zullen vruchten moeten voortbrengen en niet teren op jullie afkomst van Abraham. Bomen die geen vruchten voortbrengen zullen worden omgehakt en verbrand (---> Ps.1. Gelukkig is de mens....die de tora dag en nacht doet). De mensen vragen wat zij zouden kunnen doen: o.a. delen wat je hebt aan kleding en eten. In wezen al een verwijzing naar de diaconale praktijk van de navolgers van Jezus, zoals Lucas beschrijft in Handelingen. Onder de luisteraars waren mensen met diverse achtergronden. Aan twee wordt een advies beschreven, Tollenaars (die de naam hadden uitbuiters te zijn) en soldaten. De tollenaars kregen het advies: niet meer te vragen dan hun was opgedragen. Ook de soldaten werd geadviseerd niemand af te persen, zich niet te laten omkopen en genoegen te nemen met hun soldij. Kortom wees rechtvaardig, zie af van praktijken die niet stroken met de Tora. Oproepen tot omkeer zoals de mensen kenden uit de Tora en de profeten. De luisteraars kregen de indruk dat dit Messiaanse adviezen waren. De mensen vroegen zich af: zou God weer vrede brengen en via de beloofde messias ons verlossen van de Romeinen?

Ze vroegen dan ook aan Johannes of hij de messias was. Johannes antwoordde: dat hij slechts met water doopte, en slecht een nederige dienaar was van iemand die na hem zou komen, en zou dopen met de heilige Geest en met vuur. Die zal het kaf scheiden van het koren. Zo trad Johannes op, en zodoende spoorde hij de mensen aan tot rechtvaardig en vredig handelen in trouw en waarheid, want anders....Op deze en op andere wijze verkondigde Johannes hen het goede nieuws voor de nabij toekomst.

Aktualiteit.

In hun context zijn alle vier de lezingen: Adventsverkondigingen. Welke mensen luisterden naar deze teksten, wie bezorgde het vreugde, wie kwamen er door tot verandering van levenshouding? Hoe beïnvloedt het horen en lezen van deze teksten ons?

Over 11 dagen gedenken de Christen de geboorte van Jezus. Een handje vol mensen in de wereld en in onze samenleving zullen deze dagen gebruiken als gedachtenis dagen. Voor anderen is het alleen een familiefeest of wordt het ervaren als eenzame dagen, alleen in huis of ontheemd op de vlucht, verstoken van alles wat dierbaar is of was.

In onze opgelegde participatie samenleving worden mensen min of meer verplicht te delen met elkaar. Voor gelovigen is dat niet nieuw. Overal wordt door een aantal mensen veel vrijwilligers werk gedaan, zowel in eigen geloofsgemeenschap als in de rest van de samenleving. Velen proberen de levenshoudingen, die Johannes preekte en waartoe Paulus oproept, hoe gebrekkig ook, in praktijk te brengen. Toch kan een dergelijke houding niet alleen aan Christenen worden toegeschreven. Hoeveel mensen zijn actief in allerlei vrijwilligers organisaties en trachten duurzaamheid en wereldvrede te bevorderen. De laatste maanden hebben heel veel mensen gehoor gegeven aan de rode kruis oproep te helpen bij de opvang van de vluchtelingen. Bij de tijdelijke opvangcentra is, in een paar dagen tijd, heel veel werk verzet door vrijwilligers die mensen een welkome ontvangst trachten te geven. Mensen vertellen dat ze, soms nog nooit, met vluchtelingen, en/of met moslims in contact waren geweest. Maar dat zelfs deze paar dagen hun leven en mening veranderd heeft ten aanzien van vluchtelingen, waar ze door de media een ander beeld van gekregen hadden. Anderen voelen zich bedreigd of achtergesteld, door de woning en werk problematiek of de komst van de Islam, die ze alleen maar kennen door negatieve berichten van de laatste jaren, de houding van de PVV en IS. De angst is soms terecht, maar wordt gevoed door de media, die meer aandacht besteden aan haat en angst dan aan liefde. Het is niet te ontkennen dat het geheel zeer complex is.

Overal wordt gezongen vrede op aarde. In geloofsgemeenschappen klinkt deze vrede vanwege de geboorte, als een advent, een met hoop op verandering nu Jezus is geboren. Veranderingen vinden niet zomaar plaats, en meestal van onder af. Johannes gaf al aan dat verandering uit de mensen zelf moet komen. Daarna is Jezus daarin voorgegaan.

Het woord vrede heeft veel betekenissen..
Van Dalen geeft als omschrijving o.a: 1.toestand van rust, afwezigheid van stoornis, kalmte. 2. afwezigheid van twist, ongestoord samenleven. 3. de toestand dat er geen heerst en bep. dat er niet gevochten wordt, het tegenovergestelde van strijd, vrede op aarde. 4. overeenkomst waarbij oorlog beëindigd wordt: vredesverdrag. 5. vrijplaats. 6. bestand in een vete of twist; vgl. godsvrede

In de bijbel lezingen wordt de godsvrede verduidelijkt. Want de God van vrede, is anders dan de godheid Irene.

  • Het gaat steeds om het ervaren van Gods hulp, met daar onlosmakelijk aan verbonden eigen houding van inkeer en inzet die vruchten voortbrengt.

  • De vrede van God, is een vrede die alle verstand te boven gaat (Fil). Toch richten Joden, Christenen en ook Moslims zich er op.

  • Bij inkeer zal God weer aanwezig zijn (Sef.).

  • De vrede van de Heer is de aanwezigheid van God.

  • De Heer spreekt de woorden van vrede tegen zijn getrouwen. God zal weer onder hen aanwezig zijn. Hij zal afrekenen met de verdrukkers en bevrijden wat mank gaat. Dan zullen recht en vrede elkaar begroeten met een kus.(PS. 85).

  • Paulus roept op aandacht te schenken aan wat waar, edel, zuiver, lieflijk. Eervol, kortom deugdzaam is en lof verdient. Als jullie dat doen, zal de God van vrede met u zijn.

  • Johannes roept op tot inkeer. En geeft, om vruchtbaar te zijn, aanwijzingen tot sociaal gedrag en naasten liefde.

Jezus zal niet (alleen) dopen met water, maar met heilige geest en met vuur. Dit ter ondersteuning van het (vredes)werk van zijn navolgers. Daarom kan er door Christenen straks Kerst gevierd worden, omdat het Pasen en Pinksteren is geweest. Daardoor is er een weten, ondersteund te worden om vanuit het geloof te leven. Daarom is de geloofsgemeenschap een oefenplaats om te analyseren te zien en elkaar te ondersteunen in het dagelijks werk. Opdat we niet alleen zeggen kinderen van Abraham en volgelingen van Jezus te zijn, is de zegenbede en wegzending aan het eind van een viering van groot belang, als bemoediging voor het dagelijks werk in het rijk van God, dat is en komende is.

Héleen Broekema (TWG)  5.11.2015

Een zegenbede:

Moge de God van Abraham en Sara met ons zijn

en ons bezielen om altijd weer de tent op te nemen,

nergens vast te roesten,

maar door Gods Geest geroepen op tocht te gaan

en te zoeken naar de liefde zonder einde.

 

Moge de God van Isaak en Rebecca ons verblijden

en maken dat we lachten kunnen

ook door onze tranen heen,

Gods goede Geest kome over ons,

 

Moge de God van Jakob, Lea en Rachel

Zijn gulle zegen in ons volbrengen.

Dan zullen we met eigen ogen

Haar scheppende kracht zien geboren worden.

Een geluk dat niet opkan,

een wereld van God met de mensen,

een leven van nu en altijd,

Tot in de eeuwen der eeuwen

liefde van God en de mensen.

Amen.