6 september 2015

12e zondag van de zomer 6 september 2015

Deut. 4, 1-2,9-20; Ps 54; Jak. 1,17-27; Marc. 8, 27 -9,1;

We zullen ons geen afgodsbeelden maken. De zuivere godsdienst is wezen en weduwen bezoeken in hun verdrukking en zichzelf onbesmet bewaren van de wereld.

En: wie Mij wil volgen, verloochene zichzelf en neme zijn kruis op…want wie zijn leven wil behouden, die zal het verliezen…

De Wereldraad ‚en paus Franciscus benoemen de afgoden van deze eeuw, en roepen ons op andere wegen te gaan…

Bij deze lezingen kan ik niet beter doen dan wijzen op de grote bewegingen die de Kerken willen maken. De Wereldraad van Kerken riep bij haar 10de Assemblee op tot een pelgrimstocht van gerechtigheid en vrede. Ze verving het concept ‚rechtvaardige oorlog’ door ‚rechtvaardige vrede’ en dat omvat vier bewegingen van vrede die onze wereld dringend nodig heeft, tegen vier vormen van bezetenheid wereldwijd, zo niet afgoderij:

  • vrede met de aarde 
  • vrede op de markt
  • vrede in de stad
  • vrede tussen de volken.

Twee data om echt te gaan:

20 september in Den Haag, 13.00 uur vanaf Hollands Spoor, Walk of Peace langs enkele plekken, zoals kerk, moskee, naar het Vredespaleis. Als een moment in de Pelgrimstocht van gerechtigheid en vrede.

24 oktober, Utrecht. Een etappedag in de klimaatloop op weg naar Parijs. zie: www.klimaatloop.nl 

Vier bewegingen die we als christenen dringend moeten maken, liefst met alle mensen van goede wil samen, om onze lieve aarde bewoonbaar te houden. Vier bewegingen die bekering vragen, van ons allen, omdat ze nauwelijks mogelijk (b)lijken te zijn. We zijn in de greep gekomen van afgoden, en die afgoden wekken onze begeerte tot een vals leven, en de hele planeet zetten we daarbij op het spel. Alleen zijn de afgoden in moderne jasjes gestoken, van rationele snit, en niet zo makkelijk als afgoden herken baar. Voor velen van ons gelukkig nog wel herkenbaar als verleidingen.

Die afgoden, waaraan ‚de omringende cultuur’ ons dwingt ons over te leveren, opdat we maar ‚ons leven behouden’, carriere kunnen maken’, ‚meetellen’…. Als consument zijn we de soldaten in dit gebeuren rond de afgoden:

-rationalisering: productieprocessen van onbarmhartige omvang en methode voor mens, dier, aarde

-kapitalisme: groei van het kapitaal der grootaandeelhouders, ook ten koste van bedrijven.

-nationalisme: alleen wie onze kleur heeft, onze tongval, en onze god aanbidt. Alleen onze god is de goede god. Voor joden heb je dan al een afgodsbeeld gemaakt, als je dat kunt zeggen over je eigen godsbeeld.

  • dominantie: wie de grootste macht heeft wil die behouden en legitimeert dat met God. Of zo.

Bijgaand enkele citaten om eventueel te gebruiken.

Laudato si van Paus Franciscus tegen afgoden en onze verslaving eraan:

De Encycliek Laudato si, verschenen Pinksteren 2015, is een oproep tot hoop, maar vooral een oproep om de aarde te redden. Geschreven vanwege de aankomende Klimaattop. In mooie warme taal tegelijk een scherpe analyse van de verantwoordelijke partijen; van de bedreigingen; van hoopvolle initiatieven maar vooral oproepen daartoe. Allen zullen we onze bijdrage moeten leveren om de aarde te redden en leefbaar te houden voor allen.

We zullen dan moeten afzien van onze verslavingen(welvaart en meer willen; uitbuiting van anderen; schandelijk omgang met dieren en planten, en mensen); ons werkelijk bekeren, tot andere praktijken komen. Doordat verantwoordelijken hun verantwoordelijkheid niet nemen, of wegkijken, schouders ophalen, en dat met fraaie woorden rechtvaardigen, lijken veranderingen onhaalbaar. Er is geglobaliseerde onverschilligheid. Er is ontkenning dat het echt een ramp is, nu al, voor 2/3 van de mensen; er is geen geloof dat we het over een andere boeg kunnen gooien. Hulpeloosheid naast onverschilligheid. Daartegen roept paus Franciscus ons op

Enkele citaten uit Laudato si, het moderne ‚wezen en weduwen bezoeken’:

De ergste uitwerkingen van de klimaatverandering zullen in de komende decennia waarschijnlijk op de ontwikkelingslanden afkomen (25). Vele die grondstoffen bezitten of economische of politieke macht, lijken zich er vooral op te concentreren de problemen te negeren en symptomen te verbergen. (26)

VERDWIJNEN LEVENSKWALITEIT EN SOCIAAL SAMENLEVEN

Het behoort niet tot de natuur van de bewoners van onze planeet om steeds meer te worden ingesloten in cement, asfalt, glas en metaal, beroofd van fysiek contact met de natuur. (34)…sociale uitsluiting… en ongelijke toegang tot economische diensten… leidt tot de opkomst van nieuwe vormen van agressiviteit en verlies van identiteit…

We dienen over een ethiek van internationale relaties na te denken, vanwege de ecologische schuld (met name tussen noord en zuid) – door ongeproportioneerd verbruik van grondstoffen door enkele landen. (51) We dienen ons te realiseren dat we één mensenfamilie zijn... We kunnen ons niet meer isoleren, daarom is er geen ruimte voor geglobaliseerde onverschilligheid. (52)

DE GLOBALISERING VAN HET TECHNOKRATISCH PARADIGMA

Het technocratisch paradigma is zo dominant geworden.. dat het moeilijk is er gebruik van te maken zonder haar logica over te nemen. De technische wereld neigt ertoe uit te sluiten wat niet haar logica volgt; het gaat noch om nut of welvaart, maar om heerschappij. De ruimte voor eigen beslissingen, authentieke vrijheid en eigen creativiteit neemt af. (108)

Het technocratisch paradigma heerst ook over de economie en de politiek. De financiële wereld verstikt de feitelijke economie. Doel is maximalisering van winst. (109)

De menselijke vrijheid stelt ons in staat, de techniek te richten op een andere wijze van vooruitgang: menselijker, socialer, samenhangend (integraal). (112)

HET PRINCIPE VAN GEMEENSCHAPPELIJK WELZIJN

De hele samenleving - en op bijzondere wijde de staat - heeft de plicht het gemeenschappelijk welzijn te verdedigen en te bevorderen. (157)

De realiteiten wereldwijd zien en verstaan is voldoende om te concluderen, dat de optie voor de armen (en dus een appèl tot solidariteit) een ethisch basisprincipe is om gemeenschappelijk welzijn te kunnen verwerkelijken. (158)

De rampzalige prognoses kunnen we niet langer ironisch afdoen als irrelevant. We zouden de volgende generaties te veel ruïnes, woestijnen en vuil kunnen nalaten.(161)

De postmoderne mens loopt voortdurend het gevaar volledig individualistisch te worden - wat gerelateerd is aan vele sociale problemen. (162) Het (om tot verandering te komen red.)verlangt oprechtheid, moed en verantwoordelijkheid met name van de rijkste landen die het meeste vervuilen. Wij gelovigen dienen God te bidden opdat deze discussies vrucht gaan dragen.(169) Het onrecht gaat gekleed in de mantel van klimaatverandering. Zoals altijd worden de armsten het zwaarst getroffen. (170)

De wereldraad van Kerken sprak al eerder feitelijk over haar dominante gedrag in de evangelisatie, en zette stappen zich daaruit te bevrijden: (uit: Samen voor het leven”):

“We betreuren dat het zendingswerk dat met kolonisatie verbonden was, vaak neerkeek op lokale culturen en niet inzag dat de inheemse bevolking over wijsheid beschikte. Lokale wijsheid en cultuur die levensbevestigend is, beschouwen wij als een gave van God (27). Het is niet aan ons om te claimen dat de Geest met ons is. Anderen moeten dat herkennen in de manier waarop wij leven (28).

Jezus vervulde zijn zending door met de gemarinaliseerden van zijn tijd op te trekken, omdat hun situatie de zondigheid van de wereld duidelijk maakt (36). Zending vanuit de marges nodigt de kerk uitom tot een nieuw verstaan van zending te komen, namelijk als roeping door Gods Geest die een wereld op het oog heeft waar volheid van leven beschikbaar is voor allen (37). Het doel van de zending is niet eenvoudigweg, om mensen van de marges naar de centra van macht te brengen, maar om degenen die het centrum bezetten door anderen in de marges te houden daarmee te confronteren. Ook kerken zijn geroepen om hun structuren te veranderen (40).”