5 januari 2015

Epifanie 4 januari 2015

Lezingen Jesaja 60: 1-6; Efeze 3:1-12; Mattheus 1:1-12

Geen exegetisch fijnzinnigheden van mij bij de teksten. Het is elk jaar Epifanie. Ik geef hier wat gedachten, die me bespringen als ik een en ander lees met als invalshoek gerechtigheid op aarde en geloof in geweldloosheid. Overtuigd als ik ervan ben dat een alternatief voor het 'duister dat over de volken' ligt, steeds nodiger wordt. 

1. De bijna overrompelende feestelijkheid van Jesaja 60. Het kan allemaal niet op. Mijn valkuil is in elk geval dat ik dat kwijt raak. Gezien de nieuwjaarsboodschappen en -beschouwingen over de toestand in de wereld. (Na de rotzooi in de Nieuwjaarsnacht begin ik een jaar met steeds meer chagrijn; sorry). De verkondiging kan in elk geval niet om die spanning heen. 

2. Die fantastische uitdrukking in Efeze 3: het beheer van Gods genade. Ook daar een spanning als je het mij vraagt. Nu tussen a. dat Paulus beseft dat hij dat beheer heeft en b. dat het het beheer is van een/het heilsgeheim.
We kunnen nog zo zeer de mond vol hebben van negatieve theologie: 'het is van Gods genade en zijn barmhartigheid' wordt er terecht gezongen bij de goede vruchten (lied 841 ),- allemaal waar, maar staat en valt er niet ook van alles met ons beheer/ onze bediening/onze administratio? Epifanie overkomt ons - epifanie zijn we zelf.

3. Wie het aandurft legge op tafel de verhouding Israël en de volken. De staat Israël is in elk geval het spoor bijster qua geweld. Die weet blijkbaar niet dat haar eigen veiligheid ook gebaat is bij een dialoog en niet bij wapenbeurzen en -deals met o.a. Nederland. Relateer dat, zou ik zeggen, aan het geheim dat volgens mij het Joodse volk onderdeel zou horen te zijn van de 'beheer van Gods genade'; onderdeel van de Epifanie: 'uw heil gaat op!!'. Alles wat dat blokkeert, ook in de beeldvorming bij Israel en haar 'onopgeefbare vrienden', daar zouden we aan moeten werken.

4. Nog nooit legde iemand uit hoe je kunt zien dat een ster boven een bepaalde plaats stil staat. Voor houtsnijdende suggesties daarbij zou je een klein prijsje kunnen uitloven. Ga je daarmee het 'gesprekje met de kinderen' aan?

5. Volgens mij zul je Mattheus 1 helemaal moeten lezen. De heerlijkheid die heidenen zien/brengen aan dit Kind is alleen verkrijgbaar/zichtbaar als vervolgd. Wel loop je dan het gevaar diep in te willen gaan op Herodes als type van 'Het Kwaad'. Of ga je het dan maar eens hebben over de bijdrage die 'nette staten' aan dat kwaad leveren? Witteboorden Kwaad. De geschiedenis heeft wel vlotweg Herodes als Het Kwaad weg gezet, à la Bin Laden, à la IS, maar als we op ons eigen kwaad een VN-mandaat weten te plakken dan komen we ermee weg! Dat soort heel lastige kwesties. (vandaar schilderij aanslag op TwinTowers ter overweging hierbij). (voor achtergrond info zie Pamflet "Met IS voor de deur" op deze site.

6. Ik weet niet of ik nog veel zou doen met het opvallend rammelen van dit verhaal. Daardoor is het optreden van Herodes ongeloofwaardig knullig. Een beetje misdadiger doet dat beter. (Misschien toch maar niet aan de verleiding toegeven om clips op de beamer te zetten met scenes vol suspense uit enige misdaadserie; al waan je je wel in die sfeer). 

aloude liederen: 

PSALM 72

lied 518 519 756

jan anne bos papendrecht