19 augustus 2014

Artikelen over situatie in Oekraïne

Het gewapende conflict in Oekraïne en de oplopende spanningen tussen Rusland en het Westen baren ons grote zorgen. In Nederland is de berichtgeving erg geconcentreerd op de crash van vlucht- MH17 en de nasleep daarvan. Dit lijkt een soort blindheid te veroorzaken voor wat er verder speelt, die een bijzonder eenzijdige blik op de ontwikkelingen in de hand werkt.
Deze eenzijdige, anti-Russische blik dreigt te culmineren in een nieuwe Koude Oorlog-achtige sfeer. Oproepen voor het sturen van militairen, voor een verdere opbouw van de NAVO en de EU richting het oosten en voor het verhogen van defensiebudgetten zijn volstrekt de verkeerde weg, die spanningen alleen maar verder zullen doen oplopen.
Er is wat ons betreft geen twijfel over de dubieuze rol die Rusland in deze crisis speelt, maar dat ontslaat ons niet van de taak de even zo controversiële rol die de EU en de NAVO spelen onder loep te nemen. De niet voor het eerst opspelende expansiedrift van deze machtsblokken verklaart voor een deel de Russische opstelling in het conflict. Oekraïne is een speelbal van tegengestelde geopolitieke belangen geworden.
Afgelopen voorjaar werd in Oekraïne een corrupt regime aan de kant gezet. Helaas werden oprechte volksprotesten al snel overgenomen door groepen met een (uiterst) rechtse ideologie. Die zijn deels ook in de regering die na de machtsgreep werd gevormd terecht gekomen. Dat vanuit Nederland en andere landen geen enkele bezorgdheid geuit is over het aan de macht komen van een regering met extreem-rechtse elementen, zolang deze maar een meer pro-Westerse koers vaart, is tekenend voor het voorop stellen van eigenbelang.

Graag reiken wij een selectie van artikelen aan die bijdragen aan een genuanceerdere kijk op de situatie en die handvaten bieden voor een uitweg uit deze crisis:

- een goed startpunt is het uitgebreide dossier dat de Belgische organisatie Vrede vzw op haar website heeft staan. 'Q & A: de crisis in Oekraïne' geeft een kort antwoord op een aantal belangrijke vragen in deze kwestie, met doorverwijzingen naar diverse achtergrondartikelen.

- blogger Peter Storm schreef een serie artikelen over de ontwikkelingen van dit voorjaar, en over de oorlogssfeer die nu dreigt te ontstaan.

- het blog 'Troepenbewegingen' van VD AMOK bestaat uit korte berichten op basis van informatie uit de internationale (militaire) pers. Troepenopbouw, militaire oefeningen en materieelverplaatsingen aan zowel NAVO- als Russische zijde komen hierin naar voren.

- de Transnational Foundation for Peace and Future Research publiceerde op haar blog een serie artikelen over de situatie in Oekraïne, waarin enerzijds de achtergronden van de crisis, met name de rol van de NAVO, geanalyseerd worden en anderzijds voorstellen voor een (geweldloze) weg uit het conflict worden gedaan.

- de Noorse professor Floyd Rudmin gaf in een artikel voor het online magazine Counterpunch een aantal aanzetten voor stappen die een oplossing van de crisis dichterbij moeten brengen.

- kort na de crash van de MH-17 deed ook Katrina vanden Heuvel, hoofdredacteur van het tijdschrift The Nation, een aantal voorstellen voor stappen richting een uitweg uit het conflict.

- ook in Oekraïne en Rusland zijn wel degelijk vredeskrachten werkzaam, zie bijvoorbeeld de oproep 'Stop the war in the Ukraine: Antiwar appeal of left forces in Russia, Ukraine and Belarus.'

- de Britse auteur Mike Marqusee riep afgelopen maart de Britse vredesbeweging al op zij aan zij te staan met de Russische vredesbeweging. Hij waarschuwt er terecht voor de afkeer van de expansiedrang van NAVO en EU niet te laten ontaarden in het blind worden voor de dubieuze rol van Rusland in het conflict.

- een van de sancties die de EU heeft genomen in de nasleep van de crash van vlucht-MH17 is het instellen van een wapenembargo tegen Rusland. Stop Wapenhandel zet op een rijtje dat de consequenties van dit embargo beperkt zullen zijn. Wapenhandel-deskundige Martin Broek wijst erop dat op het gebied van bedrijfssamenwerking de gevolgen wel voelbaar zullen zijn.