1 januari 2035

Persartikelen

Kerk en Vrede wil reageren op berichten in de media om, wanneer nodig, een ander geluid te laten horen en aldus bij te dragen aan de vorming van een positief vredesklimaat. Leden van Kerk en Vrede en andere belangstellenden nodigen wij uit om hieraan mee te doen.

Om meerdere redenen is het goed om publicatie via pers, radio en televisie kritisch te volgen. Niet zelden worden daar meningen verkondigd, die de vrede niet bevorderen. Door deze uitspraken niet klakkeloos te laten passeren, maar hierop een duidelijk tegengeluid te laten horen, kunnen we lezers en lezeressen hopelijk tot nadenken en tot andere gedachten brengen. Ook leden van Kerk en Vrede kunnen hieraan bijdragen door gesignaleerde publicaties aan Kerk en Vrede te melden (met datum en orgaan van publicatie), alsmede eventueel een reactie of een suggestie in welke richting men een reactie gedacht had. Een groep van kritische lezers binnen Kerk en Vrede wil meedenken en desgewenst de reactie verder verzorgen. Ook andere belangstellenden kunnen zich nog bij deze groep aansluiten.



    26 januari 2016

    waarom onderhandelingen Syrie wel moeten mislukken

    De diepere reden waarom de onderhandelingen over Syrië gedoemd zijn te mislukken. 

    Door Jan Oberg, dir. TFF Zweden.


    De onderhandelingen zouden 25 januari 2016 moeten beginnen in Geneve. Media staan vol met analyses waarom dat niet gaat lukken, en hoe bijna iedereen het met iedereen oneens is over wie er moeten zijn en wie niet. Maar dat is allemaal de oppervlakte.
    Objectief gezien is het ook uiterst moeilijk. Je hoeft de Italiaans Zweedse diplomaat Staffan de Mistura als afgezant van de VN  bepaald niet te benijden.
    Het gaat om een onderscheid dat maar weinig mensen in de internationale gemeenschap weten te maken. Het verschil tussen het conflict en het geweld in het conflictgebied. Bijna alle conflicten kunnen verzacht of opgelost worden,  – maar hoe meer geweld er in het conflict wordt gestoken, des te moeilijker is het een oplossing te vinden – want bovenop het conflict stapel je dan woede, verdriet, roep om wraak, trauma'’s en rechtvaardiging van tegen-geweld. Zo simpel is het. 


    Iedereen verwart die twee -  het onderliggende  conflict dat vanaf de eerste dag had moeten worden aangepakt en de geweldsmiddelen die niet van buiten in gebracht zouden moeten worden: wapens, ammunitie, bombardementen.
    Echter, de beslissers van deze wereld blijven maar doorgaan -  harleers als ze zijn –-  wapens boven vrede te plaatsen.

    Het conflict in Syrie ging over vreedzame demonstraties en autoritaire schending van mensenrechten door de leiding van de natie, een milieucrisis die mensen dwong te verhuizen naar de steden;  het had te maken met een ontzettend ingewikkelde geschiedenis, een samenelving met talloze groepen en groepjes - – en met belangen van omliggende landen. Het kreeg een plaats op de kermis van mislukte oorlogen en bewapening van Afghanistan, Iraq and Libye

    En  alle conflicten hebben te maken met grieven, onverenigbare doelstellingen en wensen, angsten, trauma, economische en andere structuren, zoals de geschiedenis die had gevormd – en ze hadden te maken met Westerse invloed uit het verleden – meestal gewelddadig en schadelijk – in de regio. 
    Dat wordt allemaal vergeten. Men focust op 9 andere amateuristische, oppervlakkige zaken. – zie beneden. 
    Dus, ja, beroering alom– maar ook iets waar iemand ergens ook iets van zou geleerd moeten  hebben. Maar dat deden ze niet. Ze verkozen  de ouderwetse militaire ‘veiligheid en stabiliteit’ voor vrede – en verspeelden alles.
    Het Westen – lees US/NATO, Rusland kwam er later bij – onverstandig , bijna anti-verstandig - versmalde het tot 9 hopeloos foute en contraproductieve elementen: 
    1. Het conflict gaat tussen twee partijen: al-Assad tegen de rest – maar geen enkel conflict in de echte wereld heeft slechts twee partijen.
    2. Alle goede mensen zitten aan de ene kant en de boosaards aan de andere– maar het is nooit, nergens zo zwart-wit.
    3. Conflict-oplossing wordt partij kiezen voor de een tegen de ander – maar geen enkel tekstboek conflict-oplossing leert je dat. 
    4. Partij kiezen betekent de good guys wapens leveren  – maar we weten van overal dat er tussen de good guys een paar niet zulke good guys zitten. 
    5. Conflicten gaan over individuen (in dit geval al-Assad) en als nu maar zulke top criminelen gedood worden of uitgeschakeld is alles in orde–  maar we hebben gezien wat dat betekende in Irak en Libye etc.
    6. Als we ze met wapens overladen hebben (en wapen leveranciers, regeringen en handelaren hebben hun winst) en na andere hulp bv met geld naar alle kanten (proxy war),zal men meer bereid zijn om aan de onderhandelingstafel te komen en vrede sluiten – maar we weten dat  het andersom werkt: wapens trekken slechtaards aan, verharden de geesten en maken wat helden maar allen minder geneigd tot vrede. Als je hoopt te winnen op het slachtveld, ga je niet onderhandelen.
    7. Omdat we ze wapens hebben geleverd en geld,zullen ze ons(buitenlanders) aanvaarden als bemiddelaars en wij weten toevallig wel wat het beste is voor hen – maar een aantal partijen in het conflict stellen hun eigen agenda op en gehoorzamen niemand. En alleen de mensen in het conflict weten wat het beste is voor hun land en alleen als zij zich er echt sterk voor maken, kan er een duurzame vredesovereenkomst komen.
    8. Omdat mensen met wapens macht hebben, moeten ze aan de onderhandeling zitten – maar we weten ook dat de belangrijkste mensen in een conflict de gewone burgers zijn, die nooit een wapen hebben aangeraakt. Zij lijden ook het meest. En zij haten de regering en de gewapende oppositie bijna even zeer –  dwz. 98-99%  van de bevolking in welke conflict-regio ook  (dwz als ze al niet gevlucht zijn uit de hel, die we hielpen ontstaan.).
    9. Hierna kunnen we een VN gezant vragen de brokstukken weer op te pakken – maar we weten dat de grote landen de laatste 25 jaar het gezag, het mandaat, het budget en de kwaliteit van de VN hebben uitgehold. Om niet te zeggen dat het meest relevant is met grote aantallen  UN peace-keeper and -makers vanaf dag één te werken aan het conflict, en niet aan het geweld mee te werken.
    Als je wapens in een conflict inbrengt is dat de op een na belangrijkste factor om vrede onmogelijk te maken. Maar we weten van SIPRI dat wapen handel volop bloeit. Achter iedere vluchteling staat een wapenhandelaar en een oorlogmaker
    Geloof regeringsleiders en ministers niet wanneer ze – later- zichzelf als de vredesmakers/mediators aanwijzen en erover klagen dat de lokale partijen niet naar de vredesbesprekingen in Geneve willen komen. (Trouwens zelfs de vorm van de tafel daar is contraproductief; dat kan elke conflict-professional (and psycholoog) je vertellen).


    De 9 punten maken duidelijk waarom de Geneve onderhandelingen gedoemd zijn te mislukken. NATO/EU en  Rusland zijn daar de hoofdoorzaken van. Net als twee jaar geleden. 
    Regeringen zijn nog steeds veel professioneler als het om oorlog gaat en militarisme dan wanneer het gaat om conflict-oplossing en vrede. De belangen van de elite in MIMAC, the Military-Industrial-Media-Academic Complex zijn overal weer een kanker die honderdduizenden mensen vermoordt vluchtelingen veroorzaakt en democratie en vrede tegenwerkt. En onderhandelingen zonder resultaat.

     

    25 augustus 2015

    Goed Rentmeesterschap, gelijk vrede een haalbare kaart

    (De auteur, Wouter ter Heide is publicist)

    Ervan uitgaande dat de aarde met al haar rijkdommen (zoals de olievoorraden in Alaska) ons gemeenschappelijk bezit is, is het op de juiste wijze exploiteren en beheren daarvan – goed rentmeesterschap – onze gemeenschappelijke taak.

    Voor het adequaat uitvoeren van die gemeenschappelijke taak, missen we helaas het daarvoor benodigde mondiale eenheidsbeleid, dat partij- en landsgrenzen overstijgt. Door dit gemis zijn bedrijven als Shell in staat zijn de oliewinning wereldwijd naar hun hand te zetten, ten koste van het algemeen belang: "Goed rentmeesterschap". Dit begrip is alleen te begrijpen op basis van de veronderstelling van onze aarde als een levend geheel. Een organische giga-eenheid, waar de mens niet boven staat, als ware hij de maker ervan, maar van oudsher een onlosmakelijk deeltje van is. Dit impliceert dat we met elkaar (zo'n 7 miljard zielen) verantwoordelijk zijn voor de instandhouding van de levende totaliteit. Onze gezamenlijke voedingsbodem en leefomgeving.

    Met haar opvatting – die weliswaar aannemelijk klinkt – dat winning van Alaskaolie nodig is om de mondiale samenleving draaiende te houden, gaat de Shell-directie voorbij aan die waarheid. Zij stelt zich simpelweg niet de vraag of winning van olie in Alaska wel ten goede komt aan de 'leefbaarheid' van onze planeet en daarmee aan 'de toekomst van al wat leeft'.
    De beantwoording daarvan gaat logischerwijs het vermogen van Shell ver te boven, gezien de wereldomvattende strekking daarvan. Dit maakt de vraag evenwel niet onoplosbaar. Integendeel! Zowel in wetenschappelijk als in beschouwelijk opzicht moeten wij zo langzamerhand in staat zijn tot het geven van een bevredigend antwoord op die kernvraag, die iedereen aangaat. Wat de wetenschappelijke kant van de vraag betreft zullen we uiteraard te rade moeten gaan bij de omvangrijke kennis van het aardse leven, waarover hogescholen en universiteiten momenteel beschikken. Voor het beschouwelijke zullen we te rade moeten gaan bij ons recente verleden. In de zin dat wij de hardvochtige werkelijkheid van de Tweede Wereldoorlog, die wij onlangs massaal herdacht hebben, moeten koppelen aan het zachtmoedige mensenrechtenideaal dat wij aan het gruwelijke oorlogsgeweld te danken hebben.

    Politiek gesproken hebben wij daarmee voor het eerst in onze geschiedenis een ideëel punt op onze politieke horizon gezet, dat kan worden beschouwd als een samenbundeling van religieuze en ideologische vergezichten. Vandaar dat het te boek staat als 'het gemeenschappelijk door alle volkeren en alle naties te bereiken (vredes-)ideaal'.

    Het gezamenlijk uitzetten van de koers naar dat ideële punt zie ik als de taak van onze tijd. Een gigantische klus, die wij met vereende krachten moeten kunnen klaren. Daarvoor zullen we allereerst het wereldwijd gehanteerde dictatoriale beleidskompas, dat draait om dictatoriale parlementaire en monetaire belangen (wie regeert dicteert/wie betaalt bepaalt), moeten vervangen door een bruikbaar democratisch alternatief. Een mondiaal beleidskompas dat draait om het democratische algemeen belang, waar de alom onderschreven Universele Verklaring van de Rechten van de Mens symbool voor staat.
    Voor die hoopgevende vervanging zullen we moeten aankloppen bij het daarvoor geëigende mondiale platform: "De Verenigde Naties". Jammer genoeg zal onze volkerenorganisatie daar geen gehoor aan kunnen(!) geven, zolang zij functioneert als een organisatie van regeringen die primair het nationale of eigenbelang voorstaat, in plaats van het mondiaal of algemeen belang.
    Voor de realisatie van dat laatste zullen allereerst alle 193 VN-leden tot het inzicht moeten komen dat zij met hun nationaal getinte beleid achter onze mondialiserende tijdgeest aanlopen, die door de jaren heen doortrokken is geraakt door het mensenrechten- of vredesideaal. Op het moment dat het inzicht ontstaat dat we massaal (alle VN-lidstaten) achter de tijdgeest aanlopen, zal tegelijk de behoefte ontstaan tot aanpassing daaraan. En vervolgens tot de maatschappelijke vertaling daarvan, gesymboliseerd door het VN- of vredesideaal.
    Voor die broodnodige vertaling zal allereerst de achterhaalde (uit de oorlogsjaren stammende) ondemocratische constructie van onze volkerenorganisatie rigoureus op de schop genomen moeten worden. Een ingrijpende verbouwing, gericht op de verwerkelijking van het democratische ("We the People") mensenrechtenideaal. Daarvoor zal de dictatoriale Veiligheidsraad (vetorecht) opgeheven moeten worden, met de gelijktijdige overheveling van diens voornaamste taak, de handhaving van de internationale vrede en veiligheid, naar de Algemene Vergadering. Dit orgaan krijgt daardoor de ruimte zich te ontwikkelen van een ongeloofwaardig mondiaal praatcollege tot een geloofwaardig mondiaal daadcollege met bovennationale bevoegdheden.
    Een gezaghebbend wereldforum, dat op basis van de alom onderschreven mensenrechten en onze fenomenale know how op elk terrein een duurzaam wereldbeleid van de grond weet te tillen, waarmee de wereldproblemen en het daarmee gepaard gaande onrecht vruchtbaar aangepakt kunnen worden.

    Die broodnodige verbouwing moet van de grond kunnen komen via een algemene conferentie van VN-lidstaten ter herziening van het Handvest, waartoe artikel 109 de mogelijkheid biedt. Officieel had die herzieningsconferentie al in 1955(!) moeten plaatsvinden, maar onder druk van de toenmalige Sovjet-Unie is zij destijds uitgesteld 'tot een daartoe geschikt tijdstip'. Gezien de ten hemel schreiende toestand waarin de wereld verkeert en onze machteloosheid die te doorbreken, lijkt mij dat tijdstip meer dan aangebroken. Voor de effectuering daarvan zou elke VN-lidstaat, of een samenwerkingsverband van lidstaten (zoals de EU), het initiatief kunnen nemen. Geen onmogelijke opgave, alleen vraagt dat van de politieke elite wereldwijd wel om inzicht. De visie dat door de herzieningsconferentie de deur tot goed rentmeesterschap en daarmee tot vrede van het slot wordt gehaald, waar deze ooit in gevallen is. Helaas ontbreekt deze visie in onze politieke hoofdkwartieren, zowel in de nationale als de internationale. Een schrijnend tekort met alle gewelddadige consequenties van dien, waar de media dagelijks kond van doen. Daarmee het gelijk bevestigend van de uitspraak: "Waar visie ontbreekt komt het volk om".

    Wouter ter Heide,
    publicist.
     

    12 augustus 2015

    Vragen en antwoorden in het AtoomTijdperk.

    Jan Oberg, Lund, Zweden gaat in op vragen die hij opgeroepen heeft. Lees en deel zijn artikel.

    Atoom wapens - alleen voor terroristen.

    Terrorisme is het beschadigen en doden van onschuldige mensen en niet maar strijders. Ieder land dat kernwapens heeft weet dat ze niet kunnen worden ingezet zonder milioenen onschuldige mensen te doden. Oneindig veel dodelijker dan Al-Qaeda, ISIS etc. Sinds 11 spetember 2001 hebben regeringen en media handig de gedachte verspreid dat terrorisme alleen maar kleine niet-regerings groepen betreft; en zo probeerde men ons te doen vergeten dat de bezitters van atoomwapens in feite staats-terrorsiten zijn. En ze houden de mensheid gegijzeld voor een mogelijke omnicide (genocide van de hele beschaving).

    Dictatuur

    Geen enkele atoomstaat heeft het tot nu toe aangedurfd om zijn bevolking in een referendum te vragen: WIllen jullie ja dan neen verdedigd worden met atoom wapens? Nucleaire wapens is puur dictatuur - want ze doden alles en idereen - Volledig onverenigbaar met parlementaire en directe democratie en vrijheid. 
    Burgers hebben in het algemeen meer of hoger moreel besefdan regeringen. Ze willen niet dat zij zelfg of hun buren of andere menselijke wezens opbranden in een gebeuren waarbij de holocaust verbleekt als een aardige theevisite. Kortom, wie geen referendum erover houdt, verdient slechts het label dictatuur.

    Die paar honderd politicie en militairen die over de atoomwapens gaan hebben zich zelf het recht gegeven om voor God te spelen en erover te beslissen of het project mensheid zal blijven bestaan of niet. Dat hoort bij 'beschavings perversie' en is onderdeel van Het Theater van het Absurde. Dat soort mensen gaat uit van de aanname dat zij de uitverkorenen zijn met een hogere missie. Gandhi noemde de westerse beschaving terecht verdund fascisme.
     

    Onethisch/immoreel

    Waarom? Heel simpel: er kan geen politiek doel of enig ander doel zijn die het gebruik van deze apocalyptische wapens rechtvaardigen waarmee miljoenen mensen omkomen en de aarde onbewoonbaar wordt. 
     

    Bezit versus verspreiding

    Wij worden al sinds 1945 verneukt met het smoesje dat een paar zgn ´ verantwoordelijke staten' - vooral de Christelijke, westerse - kunnen, mogen, moeten atoom wapens hebben en dan zijn er verder wat onverantwoorde regeringen / leiders die verhinderd moeten worden op alle mogelijke manieren die wapens te krijgen. Alsof dus de verspreiding het probleem zou zijn. meer dan het bezit. Echter in het Non-Proliferatie Verdrag (NPV) staat dat de staten die ze niet hebben zullen afzien van atoomwapens met als tegenprestatie dat de 'nuclear-haves' de hunne volledig zullen afscchaffen. Dat wil dus zeggen: de hele wereld zal een atoomwapenvrije zone worden.
    De bezittende landen dagen de anderen uit pom ze ook aan te schaffen. Bezit leidt tot verspreiding.

    De huidige onderhandelingen met Iran zijn een goed voorbeeld voor deze bizarre visie: de 5 nucleaire terroristische staten, di egenoeg wapens hebben om de hele aarde meerdere malen op te blazen en die systematisch het Internationaal Recht in het algemeen hebben geschonden en het NPV in het bijzonder, zeggen Iran – dat zich aan het NPV houdt en geen atoomwapens wil  – dat het nooit atoom wapens mag hebben. Tegelijkertijd ddknijpen ze een oogje dicht voor atoomterrorist Israel dat al meer dan 50 jaar een atoomarsenaal heeft.
    Dit alles wordt actief begeleid door de mainstram media die de kennis van zaken en/of het intellectueel vermogen schijnen te missen om heel dit bedrog aan de kaak te stellen – inclusief het racistische geloof dat  “wij een van God gegeven recht hebben, en ons meer verantwoord gedragen dan iedereen anders – vooral niet-christenen…”

    En de afschrikking dan?

    De filosofische onzin wordt alsmaar herhaald deze 70 jaar : Atoom wapens hebben iedereen ervan weerhouden 'de derde Wereldoorlog ' te beginnen. En atoomwapens zijn er om nooit te gebruiken. Want niemand begint zo'n oorlog want hij/zij weet dat  op haar beurt de eigen bevolking massaal zou worden uitgemoord. Maar denk eens goed na over twee simpele tegenargumenten:

    a) Je kunt iemand alleen maar afschrikken om iets te doen, als jebereid bent je dreiging uit te voeren. Als A weet dat B zijn atoomwapens toch nooit gebruikt zou A nooit vrezen voor vergelding. Dwz elke atoom staat is wel bereid ze we gebruiken onder bepaalde omstandigheden; zo niet dan is er geen enkele afschrikking.

    b) De VS hebben in het verleden (als enige ter wereld) twee dingen gedaan:

    • 1) ze hebben besloten tot een concept waarin fundamenteel is dat kleine atoomwapens een conventionele rolspelen. Daarmee wissen ze het verschil tussen conventionele en atoomwapens uit.
    • 2) hun raketverdediging (die ze ook in Europa willen) kan een 'second strike back' voorkomen– door de vergeldende raketten neer te schieten – dus zij kunnen een nucleaire oorlog starten, voeren en winnen zonder zelf schade op te lopen. Dat hopen ze tenminste.

    Er zitten nog wel veel meer aspecten aan, maar laat ik er slechts een nog noemen:

    Atoomwapens hebben al oorlogen veroorzaakt

    De oorlog tegen Irak is er een goed voorbeeld van. AlsIran gebombardeerd wordt – en dat kanniet volledig worden uitgesloten – gaat het om atoomwapens. De NATO met haar  op atoomwapens gebaseerde strategie staat op het punt uit te breiden met Oekraiene tot aan de grens met Rusland. Zo ook de EU. Het vijandsbeeld van Noord-Korea – waar oorlog in de toekomst ook niet kan worden uitgesloten – wordt vooral gevoed door de gedachte dat het een atoomwapenstaat is. De conflicten rond Israel zijn eng verbonden met de atoomwapens waarmee het alle landen in de buurt (nb die landen hebben geen atoomwapens) bedreigt.

    Hoop

    Neen, laten we onze wereld bevrijden van deze misdaad tegen onze beschaving. Atokmdenken en atomaire afschrikking zijn de gevaarlijkste ideologie van de wereld; te vergelijken met slavernij, absolute monarchie en kannibalisme. We hebben besloten die laatste achter ons te laten: want we zijn mensen en we zijn beschaafd en kunnnen denken en voelen. 
    Atoomwapens kunnen niet samen gaan met democratie, vrede en beschaving. 

    Het wordt tijd dat we de hoop hernemen door te zien naar al die - beschaafde - landen die geen atoomwapens hebben en hun voorbeeld te volgen. Wel, 99% van het zuidelijk halfrodn is atoomwapenvrij. 60% van de 193 states, met 33% van de wereldbevolking leven in die vrijezone.
    Die landen hebben overwogen om ze aan te schaffen – maar besloten ervan af te zien – ( daarbij ook landen die ze hadden en afschaften : Sweden, Switzerland, Yugoslavia, South Africa, Libya, Austria, Mongolia, Ukraine, Kazakhstan, Japan, Antartica, the Seabed, Outer Space.) En dan zijn er nog talloze landen die de technische capaciteit hebben, maar er niet over piekeren tot de atoomclub toe te treden.

    Het westen, de VS in het bijzonder, die dit Nucleaire Tijdperk zijn begonnen, moetennu de grote meerderheid van de mensheid volgen en zich verontschuldigen voor hun nuclairisme en terug gaan naar nul.

    26 september 2014

    Vecht niet als een kip zonder kop tegen IS

    Een opmerkelijk artikel dat we willen doorgeven. Hier in de pdf-versie die op de site van DeMorgen.be te vinden was. Maar het verscheen ook in de Volkskrant.

    25 september 2014

    Interview met Bram Grandia

    (Gepubliceerd in Trouw d.d. 25 spetember 2014; Auteur George Marlet)

    Bram Grandia van Kerk en Vrede is pacifist in hart en nieren. Al jaren. Hij bleef het ook toen zijn eigen dochter als militair ging vechten in Afghanistan. interview George Marlet

    In de tuin van het hotel ligt een zwarte kater opgerold te slapen. Een half uur geleden zat hij nog een andere kat achterna, die er wijselijk voor koos om hard weg te hollen in plaats van te gaan vechten. Bram Grandia kijkt vergenoegd naar de slapende kater. "Daar ligt de oorlogszuchtige", lacht hij.
    De katten onderstrepen Grandia's overtuiging dat je ook als belaagd land of bedreigde bevolkingsgroep beter de confrontatie uit de weg kunt gaan en met vreedzame middelen tot een oplossing moet zien te komen. Geen populaire boodschap in deze tijd van internationale spanning en conflicten, de opkomst van Islamitische Staat en terreurdreiging. Met lede ogen ziet Bram Grandia(Breda, 1948) de geschiedenis zich herhalen. "Er zit iets heel irrationeels in onze wijze van conflicten oplossen. Er wordt grof geweld gebruikt, dat haalt niets uit, maar de ingezette middelen en ideologie worden niet ter discussie gesteld. Zo'n time-out kan niet in onze hijgerige wereld."

    Grandia is sinds 9/11 (de aanslagen van Al-Kaida op Amerikaanse doelen op 11 september 2001) lid van de theologische werkgroep van Kerk en Vrede (zie kader). De van oudsher protestantse vredesbeweging viert dit jaar haar 90-jarig bestaan. Een jubileum dat niet heel uitbundig wordt gevierd. Veel van de circa duizend leden zijn inmiddels op leeftijd. "Pas geleden zei iemand: 'We worden een soort rollator-vredesbeweging'. We zijn misschien krasse knarren, maar daarmee is de waarheid van wat we zeggen nog niet ter discussie gesteld. We laten ons niet wegzetten."

    PSP'er op de kansel

    Pacifist is Bram Grandia al sinds zijn studententijd aan de Vrije Universiteit. De gereformeerde jongen werd lid van de Pacifistisch-Socialistische Partij (PSP), mede geïnspireerd door denkers van Kerk en Vrede zoals Gerrit Jan Heering, Hannes de Graaf en Krijn Strijd. Een PSP'er op de kansel, dat was voor de beroepingencommissie in Westervoort/Zevenaar, waar Grandia als predikant solliciteerde, wel even slikken. "Uitgerekend een militair die in de beroepingencommissie zat, heeft toen voor me gepleit. Hij vond dat er veel te weinig werd nagedacht over het militaire bedrijf."

    Met zijn vader botste Grandia aanvankelijk 'enorm'. "Ik ging ineens anders denken en geloven. Dat was voor mijn vader, die zelf dominee had willen worden, moeilijk te accepteren. Als ik in het weekend thuiskwam, gaf hij me de artikelen uit het Centraal Weekblad (protestants opinieblad; red.) van dominee Overduin over theologen als Kuitert. Dan zei ik tegen m'n vader: 'Ga Kuitert en die andere jongens zelf eens lezen'. Dat is hij later ook gaan doen."
    In 1977, een jaar na zijn benoeming in Westervoort/Zevenaar begon de grote campagne 'Help kernwapens de wereld uit, om te beginnen uit Nederland'. Grandia deed 'enthousiast' mee aan de actie. De anti-kernwapenactie leidde binnen de kerken tot heftige discussies. Aan de ene kant maakte het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) deel uit van het Komitee Kruisraketten Nee, aan de andere kant stond het Interkerkelijk comité tweezijdige ontwapening (Icto). "Er werd tot op het bot gediscussieerd en geanalyseerd, maar het ging wel ergens over. De intensiteit van die gesprekken, dat mis ik enorm. Zeker binnen mijn eigen PKN is er nu nauwelijks meer menskracht om nog over vredesvraagstukken na te denken. Waar gaat het om in de verkondiging van Jezus, hoe ontwapent hij zijn tegenstander?"

    Kerk en Vrede is haar principes van ontwapening en geweldloosheid trouw gebleven. Waar het IKV onder leiding van Mient Jan Faber steeds vaker voor een anti-communistische koers koos, vroeg Kerk en Vrede ook aandacht voor de slachtoffers van het optreden van de VS in Midden- en Zuid-Amerika. "Kerk en Vrede heeft altijd geprobeerd om naar beide kanten kritiek te leveren. Dat is een redelijk ondankbare positie. We zijn een beweging die constant lastige vragen stelt. Dan word je direct weggezet als naïeve pacifist die de werkelijkheid niet kent. Terwijl wij wel degelijk naar de feiten kijken en het resultaat van een oorlog vergelijken met de beloftes die vooraf zijn gedaan. Wat is er bereikt in Afghanistan, wat in Irak? Die evaluaties hebben nooit plaatsgevonden. En stel dat Amerika na de aanslagen van 9/11 had gezegd: we geven toe dat we zelf ook kwetsbaar zijn en we pakken het dit keer anders aan, bijna juridisch? Maar Amerika reageert als een getergde leeuw en heeft zich zo kwaad gemaakt, daar lijden we tot op de dag van vandaag onder."

    De militaire inzet tegen Al-Kaida in Afghanistan heeft Grandia op één punt wel bekeerd: hij ziet ondanks de PSP-doctrine militairen niet meer als de 'absolute vijand'. Dat is ook moeilijk vol te houden als je eigen dochter kiest voor een loopbaan als beroepsmilitair. Mirjam Grandia werd twee keer naar Afghanistan uitgezonden. Haar vader heeft nu "heel wat meer bewondering voor militairen die heel scherp nadenken en vragen wat er bij zo'n missie komt kijken". Aan tafel werd er - naar goed gereformeerd gebruik - wel stevig gediscussieerd. "Mirjam zei dan: 'Jullie geitenharen sokken uit de jaren zestig en zeventig praten alleen over vrede, wij doen er wat aan'. Waarop ik dan vroeg of het wel zo verstandig was om Afghanen tijdens een bezoek aan een dokterspost uit te horen over de taliban. Wat doe je als talibanstrijders de volgende dag die Afghanen te grazen nemen? Tijdens het kerstdiner vroegen onze andere twee dochters of we die discussie op een ander moment konden voeren."

    Nachtmerrie

    De risico's die zijn dochter in Afghanistan liep, hielden Grandia soms uit de slaap. Stel dat zijn dochter zou sneuvelen en een vertegenwoordiger van Defensie zou tijdens de uitvaart plechtig zeggen dat zij "haar leven heeft gegeven voor het hoogste goed: het vaderland", hoe zou hij dan als overtuigd pacifist reageren? "Ik heb als een nachtmerrie mijn toespraak liggen voorbereiden. In mijn woede en verdriet had ik toch gezegd dat zij het slachtoffer was geworden van een vergeldingsoorlog."

    Ook bij de huidige militaire campagne tegen IS ziet Grandia het mechanisme optreden van geweld dat met geweld wordt beantwoord. "Dertien jaar geleden waren de taliban het monster, nu is Islamitische Staat dat. De reactie van het Westen is precies wat IS wil. In plaats daarvan zou je als een schaker een stap vooruit moeten denken en op een manier moeten reageren die de ander totaal niet verwacht. Als je een andere weg van verzoening en conflictoplossing kiest, kan dat in de wereldsamenleving ook opluchting geven. Denk maar aan mensen zoals Martin Luther King en Nelson Mandela. Het gaf mensen een enorme kick dat ze na hun gevangenschap niet tot geweld opriepen, maar tot verzoening. Dat doet een beroep op andere krachten van een mens."

    Grandia ziet Kerk en Vrede de honderd jaar wel halen. Hij noemt de beweging 'een heel zwak zendertje' en 'een klein bootje', maar constateert ook dat er met name in evangelische en orthodoxe hoek meer belangstelling is voor het vredeswerk. De PKN kan weinig ondersteuning bieden, "maar we verwachten misschien ook te veel van kerkelijke instellingen; we moeten niet afwachten en zelf als individu of plaatselijke groep onze stem laten horen."

    Kerk en Vrede

    Als reactie op de Eerste Wereldoorlog richtte een aantal predikanten in 1924 Kerk en Vrede op om te ijveren voor ontwapening en geweldloosheid. Kerk en Vrede is de oudste vredesorganisatie van Nederland. "Het alom heersende geloof in geweld - ook binnen de kerken nog niet overwonnen - moet weerlegd en ontzenuwd worden. Elke poging tot (christelijke) rechtvaardiging van militair geweld en van voorbereiding daartoe verhindert de dienst der verzoening waartoe kerken en christenen geroepen zijn", aldus de beginselverklaring.

    Kerk en Vrede geeft eens per kwartaal het blad Vredesspiraal uit, organiseert lezingen en studiebijeenkomsten, is betrokken bij liturgische vieringen en levert commentaar en opinie over vredesvraagstukken. Meer info: www.kerkenvrede.nl.

    'Wat is er bereikt in Afghanistan, wat in Irak? Die evaluaties hebben nooit plaatsgevonden.'

    'Mirjam zei dan: 'Jullie geitenharen sokken praten alleen over vrede, wij doen er wat aan.'

     

    9 september 2014

    Nederland blijft wapens leveren.....

    *Nederland blijft wapens leveren aan spanningsregio Midden-Oosten* --

    9 september 2014 - Hoewel Europese regels de wapenexport naar mensenrechtenschenders en conflictregio's aan banden beogen te leggen, heeft Nederland in 2013 voor 116,63 miljoen euro aan wapenexportvergunningen verstrekt voor landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Dat schrijft de campagnegroep Stop Wapenhandel in de vandaag verschenen 'Analyse Nederlandse wapenexport 2013'. Van het voornemen lessen te trekken uit de inzet van Nederlandse wapens tegen burgers tijdens de Arabische Lente is weinig te merken. Alleen voor de uitvoer van munitie naar Saoedi-Arabië werden in 2013 twee vergunningen geweigerd. Dat Nederland voor het eerst sinds jaren niet meer in de top-tien van grootste wapenexporterende landen staan (nu een 13e plaats) komt niet omdat er minder export plaatsvindt, maar omdat een aantal andere landen hun export fors hebben opgeschroefd. Economisch gezien is de wapenexport voor Nederland niet van groot belang; met 964 miljoen euro gaat om net iets meer dan 0,5% van het BNP.
    Aan Egypte, waar veiligheidstroepen volgens Human Right Watch in 2013 betrokken waren bij misdaad tegen de menselijkheid, levert Nederland voor 6 miljoen aan communicatietechnologie. Egypte heeft samen met de VAE ook luchtaanvallen op Libië uitgevoerd.
    Jordanië, dat grenst aan Syrië en geldt als doorvoerland voor wapens voor Syrische rebellen en ook als trainingsgebied wordt gebruikt, koopt een grote hoeveelheid tweedehands wapens van de Nederlandse krijgsmacht.
    Aan diverse landen (Turkije, China, Saudi-Arabië) levert Nederland 'onderdelen en componenten voor wapens en munitie'.

    Omdat alleen totaaloverzichten worden gepubliceerd en de regering, ondanks toezeggingen aan de Tweede Kamer, in gebreke blijft bij het openbaar maken van individuele exportvergunningen, is onmogelijk vast te stellen om wat voor materieel het precies gaat. Zo komt de controlerende taak van de Tweede Kamer in het geding.
    Stop Wapenhandel pleit ervoor dat het wapenexportbeleid wordt ingevuld vanuit mensenrechten, veiligheid en ontwikkeling. Nu gaat het teveel een kant op van machtspolitiek en economisch gewin. Ook pleit Stop Wapenhandel voor een notitie over spanningsgebieden, en het einde van wapenexport aan landen in het Midden-Oosten die leveren aan Syrische rebellen.

    Het rapport is te vinden op www.stopwapenhandel.org <http://www.stopwapenhandel.org/> Meer informatie: Wendela de Vries 06 506 522 06

     

    9 september 2014

    Wegbombarderen IS is een illusie

    Wegbombarderen van IS is illusie
    De reactie van Johan ten Hove op ons pleidooi voor het pacifisme maakt heel duidelijk waar de schoen wringt in het huidige veiligheidsbeleid: we kijken en denken niet vooruit, maar reageren louter op wat zich voordoet. Per definitie ben je dan te laat, zoals een arts die alle symptomen van suikerziekte negeert, en pas in actie komt als er geamputeerd moet worden. Zo’n arts wordt berispt of ontslagen. De komst van extremisten uit landen als Turkije naar Syrië was al lang gaande, maar omdat zij tegen Assad vochten, werd dat genegeerd. De ingreep waar men nu voor gaat, vanwege dat negeren, is daardoor veel drastischer. Nu wordt gekozen voor het wegbombarderen van IS. Dat klinkt efficiënt,  net zo als 13 jaar geleden het wegbombarderen van de Taliban in Afghanistan en 10 jaar geleden het wegbombarderen van het Saddamregime in Irak. Iedereen wil graag geloven dat het mogelijk is, maar het is wensdenken. De geschiedenis leert dat er niet zoiets bestaat als het efficiënt wegbombarderen van het kwaad. Irak is daarvan op dit moment het gruwelijke voorbeeld. De burgers die beschermd zouden worden, worden slachtoffer, vijandschap en chaos nemen toe, terroristen worden gesterkt in hun overtuiging, zogenaamde martelaren trekken nieuwe strijders aan, de vrede is verder weg dan ooit. Om nog maar te zwijgen over wat geweld doet met de mensen die het gebruiken. 
    Datzelfde geldt voor Afghanistan. De doelen voor deze oorlog zijn niet gehaald. De situatie is alleen maar verergerd. Maar het vreemde is dat het geloof in geweld niet afneemt, maar toeneemt. De NAVO wint aan populariteit. Wie brengt de slachtoffers van de oorlogen in Afghanistan en Irak in beeld?  Wie berekent de kosten? Wie berekent de pijn van de talloze gewonde en getraumatiseerde militairen? Dat gebeurt niet. De volgende missie staat voor de deur. Geen time-out, doorgaan is het motto. 
    Geen passivisme
    Johan ten Hove past een oude truc toe: het voorstellen alsof pacifisme passivisme is, niets doen. Het tegendeel is waar. Wie vrede wil, moet de vrede voorbereiden, en dat is hard werken. Het wordt tijd voor een echt vredesbeleid. Dat betekent radicale bezinning op hoe de wereld van vandaag in elkaar zit. Geen eenvoudige wereld van good guys en bad guys, maar een multipolaire werkelijkheid, waarin een koude-oorlog-benadering niet werkt. Bezinning op wat bijvoorbeeld de negatieve invloed van de roll-back politiek op de Russische houding van vandaag is geweest. Waarom geen kritisch-historische analyse van de doorwerking van honderd jaar imperiale Midden Oosten politiek waar alle kaarten steeds weer op foute vrienden werden gezet? Aan het succes van IS hebben we zo zelf bijgedragen.  
    Johan ten Hove doet pacifisten geen recht door hen weg te zetten als naïevelingen. Het zijn theologen en ethici als Buskes, de Graaf, Heering en Strijd  geweest die in eigen land hebben laten zien hoe geweld altijd weer nieuw geweld baart. Pacifisten pleiten ervoor dieper na te denken over de oorzaken en gevolgen van het geweld. En dat is precies wat er nu niet gebeurt. In deze tijd waarin het militarisme en de bereidheid om te vechten voor de eigen belangen aan zoveel kanten 'de oplossing' aanreiken voor politieke frustraties en rancune, zoeken wij mensen die daar niet aan toe willen geven. Dat hoeven trouwens niet alleen pacifisten te zijn.
    Bram Grandia en Greetje Witte-Rang zijn lid van de Theologische Werkgroep van Kerk en Vrede

    ---

    Reactie op stuk van Johan ten Hove in Trouw van 8 september 2014, waarin hij reageerde op een eerdere reactie van Bram Grandia en Greetje Witte-Rang op een artikel van Mient-Jan Faber. Ten Hove schreef de reactie van Grandia en Witte "met verbijstering" te hebben gelezen en verwijt hen "geklets over 'ónze enige optie'" (pacifisme, red.) dat "voor yezidi's, niet-extremistische moslims en christenen in Irak en Syrië niets meer of minder inhoudt dan dat ze worden overgeleverd aan de moordenaars van IS."

    De reactie werd niet geplaatst met het argument: herhaling van de discussie.

     

    27 augustus 2014

    Pacifisme enige optie

    Een tekst die aangeboden werd als reactie op een artikel van Mient Jan Faber in Trouw van 26 Augustus 2014.
    Trouw gaf eerst de voorkeur aan een stuk waarin PAX-directeur Jan Gruiters erop in ging.
    Hier de tekst van Greetje Witte en Bram Grandia, die Trouw een week later plaatste.
    Verwant is een artikel van Gied ten Berge, elders op de site.

    Pacifisme is geen optie als het gaat om de strijd tegen IS, schrijft Mient Jan Faber.

    Faber is nooit pacifist geweest. En ook voor de Nederlandse overheid en de meeste andere westerse overheden was pacifisme nooit een optie. Niet de vrede werd ingestudeerd en voorbereid, maar de oorlog. Het gevoerde veiligheidsbeleid kenmerkt zich vooral door twee uitgangspunten:

    • de vijand van mijn vijand is mijn vriend en
    • onbeperkte toegang tot olie.

    Het voorbeeld van Saoedie Arabië geeft aan dat het zelfs niet als problematisch wordt ervaren als deze uitgangspunten met elkaar strijden. Saoedie Arabië en Qatar zijn de belangrijke financiers van IS en tegelijkertijd trouwe bondgenoten van de VS. Rara hoe kan dat?
    IS is een gruwelijke terroristische organisatie, zoveel is duidelijk. Maar IS kwam niet uit de lucht vallen. Was pacifisme, de wens werkelijk(e) vrede te stichten, drijfveer geweest van het buitenlands beleid, dan was het ontstaan van IS te voorkomen geweest. Maar Assad was onze vijand, en dus hielp Nederland Turkije met Patriots om zich te beschermen tegen raketten van Syrie (die niet kwamen), en werd er dus ook een oogje dichtgeknepen toen talloze extremistische strijders de grens van Turkije naar Syrië overstaken. Immers: de vijanden van mijn vijand zijn mijn vrienden. Tot het tegendeel blijkt, maar dan is het onheil al geschied:

    Dit opportunistische buitenlandbeleid heeft bijgedragen aan de groei van IS. Faber riep indertijd op tot de invasie van Irak. Nu doet hij dat voor de strijd tegen IS.
    Terugkijken en evalueren zijn niet besteed aan Faber en ook niet aan het Nederlandse veiligheidsbeleid. Wat heeft het ingrijpen in Irak gebracht? Wat heeft het ingrijpen in Afghanistan gebracht? Nu bewapenen we de Koerden tegen IS. We hoeven niet eens zo ver terug te kijken om te zien dat we de Koerden vanwege hun strijd voor een eigen staat -die zich uitstrekt over het grondgebied van verschillende landen-, als terroristen brandmerkten en als zodanig behandelden. Nu bewapenen we hen. Wat gebeurt er met die wapens als de strijd tegen IS voorbij is? De wapens die aangevoerd werden in de strijd tegen Kadaffi in Libië zijn inmiddels Afrika in gegaan met desastreuze gevolgen. Het zal niet de eerste keer zijn dat westerse wapens gebruikt worden om in het verleden door het Westen geleverde wapens te bestrijden. Met de wapenindustrie als lachende derde.

    Werkelijk vredesbeleid

    Wanneer gaat er werkelijk vredesbeleid gevoerd worden?
    Wanneer wordt beleid uit het verleden kritisch geëvalueerd en worden de geleerde lessen toegepast?
    Wanneer stoppen westerse landen met hun steun aan dictators zodat deze hun machtspositie verliezen en bevolkingen de tijd krijgen om vreedzaam hun landen te hervormen?
    Inderdaad: alle hens aan dek. Wie vrede wil, moet vrede voorbereiden en dus van stond af aan studeren op en werken aan vrede. Pacifisme is onze enige optie.

    Bram Grandia (Doesburg) en Greetje Witte-Rang (Zwolle)

    27 augustus 2014

    De altijd durende optie van het pacifisme

    De altijd durende optie van het pacifisme

    Mient Jan Faber schrijft deze week in Trouw van 26 augustus dat pacifisme geen optie meer is. In een strategisch betoog, verkent Jan Gruiters, directeur van PAX (vh IKVPaxChristi) daarop de opties voor het gebruik van militaire middelen voor het beschermen van burgers, als het niet anders kan. Hij gaat in ieder geval niet mee in het paniekerige doom-denken van Faber. Dat steun ik. Suggereren dat de Vierde Wereldoorlog op de drempel staat, kan de deur ervoor open zetten. Centraal stond in het artikel van Faber overigens zijn stelling dat pacifisme nu “geen optie” meer zou zijn. Over wat voor “optie” heeft hij het?

    Ook het pacifisme kent richtingen. Er zijn pacifisten die de nadruk leggen op het goede in de mens en denken dat een keuze daarvoor volstaat. Ze koesteren hun positie en zijn daarom ook niet zo geïnteresseerd in ethische dilemma's, theorievorming en de geschiedenis van het geweld. Ik heb me tot die splendid isolation van optimisten nooit aangetrokken gevoeld. Ik sluit meer aan op Jan Buskes, die in pacifisme een verzekering zag die hem moest helpen zijn eigen geneigdheid tot het kwaad en dus tot het zoeken van oplossingen met geweld te bedwingen. Zo’n ‘verzekering’ dekt misschien niet alles, maar net als hij, blijf ik toch maar de premie betalen en blijf ik bijvoorbeeld juist in deze tijd lid van Kerk en Vrede. Dat betekent dat ik graag met mensen spreek die vanuit hun diepere overtuiging het belangrijk blijven vinden een realistische kritiek van het geweld overeind te houden, juist in tijden van oorlog. Maar ook om zelf weerbaar te blijven tegenover naïeve dromers, speculanten en haatdragers, die altijd weer menen dat die laatste oorlog en dat laatste finale bombardement, een einde maakt aan de oorzaken van het geweld van hun vijand. En daarna zetten ze op monumenten voor de slachtoffers het leugenachtige “Nie wieder Krieg”. Ik las deze eed tijdens mijn vakantie weer op een monument in Strehla aan de Elbe, de plaats waar Russische en Amerikaanse soldaten elkaar in april 1945 voor het eerst tegen kwamen.

    Wereldoorlog II was en is Fabers oudste referentie voor zijn verdediging van het geweld, dat weet ik van hem. Maar hij leze dan nog eens Harry Mulisch’ Stenen Bruidsbed of Kurt Vonneguts Slaughterhouse 5 over Dresden of het dagboek dat vertelt over de massale verkrachtingen van Duitse vrouwen door het Rode leger. Hoe beschaafd waren die overwinnaars eigenlijk? En wie durft er vandaag aan de schuivende fronten en met wisselende coalities in het Midden Oosten met zoveel bad guys en zo weinig good guys een nieuw bondgenootschap van de goeden uit te vinden?

    Bonhoeffer

    De Duitse theoloog Bonhoeffer heeft mij geleerd dat het kritische denken over het geweld niet gebaseerd hoeft te zijn op ethisch simplisme of domme partijdigheid. Bonhoeffer hield van zijn land en nam daarom deel aan het beramen van de aanslag op Hitler zonder dat hij zijn pacifistische principes verloochende. Hij heeft dat betaald met zijn leven. Bonhoeffers eigen pacifisme was gerijpt vanuit een vroege, diepe weerzin tegen het nationaal-socialisme. De Duitse theoloog die de geweldloze Jezus wilde volgen maakte zijn keuze zeer bewust. Hij besefte ten volle de eventuele schuld voor de gevolgen van zijn besluit, maar was zich ook bewust van zijn schuld als hij ervoor was weggelopen. Je kunt dus ook als pacifist aan het ‘bittere einde’ toe komen, en als Bonhoeffer ‘doen wat gedaan moet worden’. Ik ontken dat niet. Maar ik moet hier dan tegelijk ook weer denken aan die bejaarde oud-soldaat van de Wehrmacht die ik jaren geleden op de Duitse TV hoorde vertellen dat hij jong en naïef het leger in was gegaan, maar na de hel van Stalingrad de rest van zijn leven als activist aan het pacifisme had gewijd. Hij stond pas na zijn gruwelijke ervaringen anders afgestemd dan Bonhoeffer, toen die voor zijn keuze stond. Maar deze oud-soldaat deed tenslotte ook wat er door hem na zijn ervaringen gedaan moest worden. De één is in mijn ogen pacifist gebleven, de ander is het geworden. ‘De tekens op de muur’ verschijnen voor iedereen weer op andere plaatsen en momenten.

    Mensenrechten ‘te vuur en te zwaard’?

    Moeten de mensenrechten, 'de vrede' zoals Faber zegt, dan nu niet met alle geweld verdedigd worden? De waarschuwende tekens die vandaag op de muur verschijnen, ontstaan niet alleen door het optreden van ISIS. Kritiek op de schending van mensenrechten is ondeelbaar. Ze kunnen je tot een uiterste besluit brengen, misschien ook hier. Maar een dergelijke beslissing vereist ook een doorgaande principiële, ongemakkelijke kritiek vanwege de doorwerking en uitwerking van alle geweld. Anders verlies je een open oog voor je eigen duistere kant en voor die van degenen die in jouw naam voor een humanitaire missie op stap worden gestuurd.

    De kritische politieke risico-analyses die Gruiters vandaag in Trouw maakt, vind ik daarom een eerste belangrijk stap, maar ze stillen niet al mijn morele vragen.
    Waar mensenrechten ‘te vuur en te zwaard’ worden ingevoerd, schreef ik bij mijn afscheid als medewerker van IKVPaxChristi, gaan ze maar al te gauw mee de afgrond in. In het rijk van het geweld regeert immers de leugen aan alle kanten, goede bedoelingen gaan er aan flarden. Geweld zoekt haar legitimatie altijd in de rechtvaardigheid van een zaak (maar ja, dat doet de vijand ook…) en dus het liefst in het recht zelf of wat hij als recht beschouwd; maar zo gauw het geweld losbarst, zal ook dat recht niet door het geweld worden ontzien. Het zal in zijn eigen kern mee worden aangetast. Het is de pijnlijke paradox die de joodse filosoof Walter Benjamin al heeft uitgewerkt in zijn beroemde essay Zur Kritik der Gewalt uit 1921. De leer van de zogeheten rechtmatige verdediging objectiveert dat probleem wel (met alle eisen die er aan geweldgebruik gesteld worden) maar ze verinnerlijkt het probleem niet. Zo ontstond ‘de banaliteit van het kwaad’ (Hannah Arendt) ook in Dresden en recentelijk weer in Gaza.

    Pacifisme geen bekrompen ‘isme’

    Pacifisme hoeft niet te worden opgevat als een bekrompen 'isme', het blijft namelijk onder alle omstandigheden de laatste radicale, morele kritiek en zo ook de meest subjectieve en tegelijk objectieve ‘school’, waar dieper mag worden nagedacht over de oorzaken en gevolgen van het geweld. Het legt ongenadig bloot dat geweld altijd weer nieuw geweld baart, dat het de ander demoniseert en doodt om van zijn gezicht en verhaal af te zijn. De enige ethische keuze die je - als je er toch in verzeild raakt - overblijft, is vermoedelijk de Innere Emigration: om je ziel te redden binnen een repressief regime dat jouw verhaal dan afpakt, inlijft en transformeert tot het zijne. De ‘communicatie’ die daarbij hoort, heet oorlogspropaganda. Die krijgt overigens gelulkkig niet altijd het laatste woord. Zoals de oud-militairen van Breaking the Silence dat in Israël telkens weer bewijzen.

    Ik luister in het Midden Oosten vandaag trouwens ook aandachtig naar de verhalen van Palestijnse christenen, die hun ziel niet laten roven. “Wij zijn slachtoffers van slachtoffers” zegt de Lutherse bevrijdingstheoloog Mitri Raheb heel wijs. Dat bepaalt mede zijn kritiek op het geweld van het Israëlische leger, maar ook dat van zijn landgenoten van Hamas. Zonder beiden met name te noemen, zegt hij:

    • "Geweld is niet intelligent, je verliest altijd wanneer de ander sterker is” Maar hij gaat verder:

    • “In de tweede plaats: geweld corrumpeert altijd.”

    • “In de derde plaats: geweld vernietigt de humane dimensie van je bestaan en zo vernietigt het jezelf altijd meer dan de vijand.”

    • “In de vierde plaats: het is niet creatief. Christenen moeten altijd op zoek blijven naar methoden die leven voortbrengen." 

    Dat is geen gemakkelijke opgave, niet alleen voor christenen. Het betreft een universele, altijd durende optie. In ieder geval is het iets anders dan je eigen geweld alleen maar in een rafelige jas van nobele bedoelingen steken.


    Gied ten Berge,

    Gied ten Berge (66) is socioloog en theoloog. Hij werkte voor IKV en Pax Christi. Hij is tegenwoordig voorzitter van Stuurcomité Israëlische Vredes- en Mensenrechtenorganisaties (SIVMO) en medeoprichter van Kairos Palestina.


    22 augustus 2014

    Waar blijft de kerk als het over Gaza gaat?

    Zaterdag 19 Augustus 2014 opent Trouw op pagina 3 de berichtgeving over de oorlog in Gaza met het verslag over de stenen door de ruit van opperrabbijn Jacobs in Amersfoort.  Op pagina 12 vind ik het nieuws vanuit Gaza. Ik zie een rouwende Palestijn die het lichaam van een gestorven kind omhoog houdt dat omgekomen is bij een Israëlische aanval op een VN-school. Dat nieuws had ik liever op pagina 3 gelezen. Nu moet ik eerst door de stenen van de ruit van opperrabbijn Jacobs heen om 9 pagina’s later bij het gestorven kind dat stierf  uit te komen. Maandagmorgen lees ik het commentaar van de scriba van de PKN, collega Arjan Plaisier.  ‘Weg met de Joden’ pikken we niet. Helemaal mee eens. Plaisier noemt de oorlog in Gaza, zegt dat we binnen de kerk de situatie heel verschillend analyseren en beoordelen. Maar ondertussen zegt hij groeit in onze samenleving het antisemitisme. Daar waarschuwt hij terecht tegen. Waar vind ik in zijn artikel de verontwaardiging over de massale slachting onder burgers door de voortdurende Israëlische aanvallen. Waar vind ik het mededogen met de Palestijnen in Gaza die door de aanhoudende verstikkende blokkade als ratten in de val zitten? Waar vind ik enig begrip voor de woede van de Palestijnen?  Ik weet ook dat antisemitisme tot de holocaust geleid heeft. Vreselijk. Vervolgens heeft Europa uit een diep schuldbesef over het lot van de zes miljoen vermoorde Joden steeds opnieuw een oogje dicht gedaan (vaak beide ogen) als het om de grove schending van de mensenrechten van de Palestijnen gaat. Israël is een bezettende mogendheid en gedraagt zich ook als zodanig. Zolang de kerk niet in staat is om daar een reactie op te geven, verliest ze in mijn ogen veel geloofwaardigheid. Een samenleving (en een kerk) die toelaat dat Palestijnen massaal afgeslacht worden en voortdurend geïntimideerd,  bevindt zich ook op een hellend vlak. Hoe kan ook hier een kerk met twee woorden spreken? 

    Ds. Bram Grandia, lid van de theologische werkgroep van Sabeel.   

    Dit stuk werd ter plaatsing aangeboden aan Trouw.

    13 augustus 2014

    Naiem Ateek Om wille van de brandende kinderen van Gaza

    1 augustus 2014

    Omwille van de brandende kinderen van Gaza

    Steeds opnieuw horen we over de huidige aanvallen tegen Gaza: "Israël heeft het recht zichzelf te verdedigen." Dat refrein is niet nieuw, sterker nog, het is zo vaak herhaald dat het een cliché geworden is. Sommige politieke leiders praten het na zonder er bij na te denken. Israël gebruikt dergelijke clichés om haar bloedige acties te rechtvaardigen en ook als excuus om de slachting nog verder uit te breiden. Op 29 juli zijn meer dan 1100 mensen omgekomen in Gaza, de meesten van hen burgers, en onder hen 253 kinderen (zie www.ochaopt.org). Daarnaast zijn 53 Israëlische soldaten en 3 Israëlische burgers omgekomen. De Palestijnse bevrijdingstheoloog Naim Ateek stelt een morele kernvraag: is de Israëlische claim van zelfverdediging gerechtvaardigd? 

    Gegeven deze situatie is de vraag nu: is de Israëlische claim van zelfverdediging gerechtvaardigd?
    In de eerste plaats moet opgemerkt worden dat er geen afgebakend 'zelf' is dat Israël zou kunnen verdedigen: Israël weigert consequent om zijn grenzen te definiëren. Als gevolg van de Israëlische expansiepolitiek, gevoerd onder het mom van veiligheid, strekken die 'grenzen' zich nu uit tot ver in de Palestijnse gebieden en tot de Syrische Golanhoogte, in strijd met het internationaal recht. Bovendien schendt Israël, als een staat die nu al 47 jaar een andere staat - waar ook Gaza toe behoort - bezet houdt, het internationale en humanitaire recht. Aangezien Israël geen vastgelegde grenzen heeft, en een andere staat bezet houdt, kan het 'zelf' dat Israël verdedigt niet eens gedefinieerd worden. 

    In de tweede plaats is het van belang op te merken dat Israël noch een moreel noch een wettelijk recht heeft te claimen dat het zichzelf verdedigt zolang het een andere staat bezet. Stel je voor dat inwoners van Kuweit, nadat Irak Kuweit bezette, raketten hadden afgevuurd op Irakese steden om zo Irak te dwingen een einde te maken aan deze illegale bezetting. Zouden we dan vinden dat Irak het recht heeft zichzelf te verdedigen? Of zouden we Irak beschouwen als de aanstichter en agressor? 
    Zolang het internationaal recht en de Verenigde Naties Israël beschouwen als de bezetter van Palestina, verdedigt Israël niet zichzelf, maar de bezetting en het Zionistische project. Als er een eind komt aan de bezetting, heeft Israël het morele en wettelijke recht zichzelf te verdedigen; daar kunnen we het mee eens zijn. Maar zolang het de bezetting verdedigt door middel van collectieve straffen en disproportionele militaire macht, wat illegaal is volgens internationaal recht, lijken zijn claims ons misleidend, bedrieglijk en hol. Des te meer als Israël hier voortdurend ongestraft vanaf komt .

    Tot slot: zijn Obama’s woorden over de veiligheid van Israël en zijn recht zichzelf te verdedigen geloofwaardig als we weten van brandende kinderen in Gaza? Als we weten van die kinderen, die opgesloten zijn en Gaza niet kunnen verlaten, wiens enige misdaad is dat ze aan de verkeerde kant van een willekeurige grens zijn geboren, die gedood worden terwijl ze thuis veiligheid zoeken, voetballen op het strand, schuilen in zogenaamde 'veilige plaatsen' van de VN: is de oorlog die Israël voert dan te verdedigen? Niets kan, moreel noch wettelijk, het lukraak doden van een opgesloten burgerbevolking legitimeren. Verklaringen noch acties, hoe doorwrocht ook, behouden hun overtuigingskracht naast de brandende en verscheurde lichaampjes van onschuldige kinderen. Ze zijn volkomen betekenisloos, verwerpelijk en godslasterlijk.

    De volgende punten moeten daarom benadrukt worden:
    1. De internationale gemeenschap moet de VN in staat stellen om zich in te zetten voor een oplossing van het conflict. We zitten gevangen in een destructieve spiraal. Om de zoveel jaar is er een escalatie: geweld laait op, duizenden Palestijnen worden gedood of verwond, vooral burgers – vrouwen, kinderen, ouderen en gehandicapten. De internationale gemeenschap is lethargisch, machteloos en niet bereid haar eigen resoluties ten aanzien van Palestina ten uitvoer te brengen. De VN moet daarom de middelen en de steun krijgen die nodig zijn om haar werk te doen.

    2. Internationaal recht geeft mensen die onder bezetting leven ondubbelzinnig het recht zich te verzetten tegen het juk van de bezetter, ook door gewapende strijd. Hoewel het belangrijk is dat we ons hiervan bewust zijn, heeft Sabeel zich altijd sterk gemaakt voor het recht op bevrijding door geweldloos verzet.

    3. De Palestijnse raketten uit Gaza dragen een boodschap die Israël en de Westerse machten, met name de Verenigde Staten, weigeren te begrijpen. De raketten richten zich op de diepste oorzaak van het probleem: MAAK EEN EINDE AAN DE ISRAËLISCHE BEZETTING EN BEVRIJD PALESTINA! Als dat niet gebeurt, zal geweld keer op keer oplaaien, en zullen steeds opnieuw vooral vrouwen en kinderen slachtoffer zijn. Tenzij een einde komt aan het systematische onrecht van de bezetting, zal het conflict steeds opnieuw escaleren, hoeveel moeite er ook gedaan wordt het te beteugelen. Een recente verklaring van Israëlische academici is daar helder over: “Israël moet instemmen met een onmiddellijk staakt-het-vuren en eerlijke onderhandelingen beginnen om een einde te maken aan bezetting en nederzettingen, door middel van een rechtvaardige vredesovereenkomst” (http://haimbresheeth.com/gaza/an-open-letter-to-israel-academics-july-13th-2014/statement-by-israeli-academics-july-2014/).

    4. Wij richten ons pleidooi tot alle mensen van goede wil in Israël: engageer je! De huidige politiek drijft Israëliërs en Palestijnen verder uit elkaar en dreigt te leiden tot een ramp die nog erger zal zijn dan wat we nu al meemaken. We moeten allemaal ophouden extremisme te voeden. Israëliërs en Palestijnen moeten samen leven in dit land. God heeft ons hier geplaatst, we moeten het land delen. Het alternatief is onhoudbaar.

    5. Een stabiele vrede kan alleen gerealiseerd worden als rechtvaardigheid, in overeenstemming met international recht, zowel voor Israël als voor Palestina bereikt wordt.

    Wie oren heeft om te horen, die hore!

    Ds. dr. Naim Ateek

    Bron: https://www.facebook.com/pages/Sabeel-Ecumenical-Liberation-Theology-Center/180539945292453

    12 augustus 2014

    Het eerste woord zal Vrede zijn

    Het eerste woord zal vrede zijn….

    Deze tekst had ik wel willen uitspreken bij de Vredesmars Gaza Utrecht, zondag 10 Augustus. Als ik gevraagd was.

    Waardevolle mensen,
    “ Het eerste woord zal vrede zijn. waar jij ook binnengaat.’
    Salaam voor jou, Shaloom voor mij;
    maak van dat woord een daad.”

    Dat lied leren we onze kinderen. Dat is mijn motto vanmiddag.
    Ik ben Jan Anne Bos, en ik zeg iets namens het oudste deel van de Vredesbeweging, Kerk en Vrede. Het is ons Jubileumjaar. Wij lopen al 90 jaar een pacifistische route. En als je vind dat dat allemaal oude knakkers zijn: “Oudere mensen zijn gewoon jonge mensen die wat langer mee gaan”.

    Graag sta ik hier te midden van jullie Vredesvlaggen, plakkaten, spandoeken, leuzen. Klaar voor onze route door de binnenstad van Utrecht. We laten onze voeten zeggen wat in ons hart is. Wij gaan voor Vrede. Geen conflict is gediend met dood en vernietiging.
    En het is geweldig om daarbij met mensen op te lopen met oosterse moslims of joods aandoende namen. En dan zegt iemand ‘Salaam’ tegen mij. En ik zeg namens St. Franciscus: Pax et bonum, Vrede en alle goeds. En in ons hart zijn de mensen aan weerszijden van het conflict in Gaza. Die Shaloom nodig hebben. Daarvoor lopen onze voeten. De ene voet voor Hossein, de andere voor Benjamin. Want op een been kan de vrede niet gaan.

    Jullie hebben al goede, behartigenswaardige, soms ontroerende woorden gehoord. Misschien mag ik daar een serieus woord naast leggen over wat ze noemen de ‘internationale gemeenschap’. Niemand weet precies waar ze woont. We hebben geen emailadres. Maar overal waar maar iets ergs gebeurt komt ze opdraven. ZIJ zou moeten ingrijpen. Als excuus voor iedereen. Of namens iedereen inclusief de strijdende partijen die faalden. Die IG wordt ook in het geval van Gaza verweten dat ze niets
    doet. En anders wel in Noord-Irak. Het is een soort ingrijp grootheid die alles kan doen aan jouw frustratie. Het is de almachtige God van vroeger van Moslims, Joden en Christenen, maar dan voor moderne heidenen.
    Wat de Internationale Gemeenschap moet doen? Dat is eigenlijk het probleem niet.
    Het probleem is dat de IG al lang bezig is. Ze doet namelijk de verkeerde dingen. De dingen die nog steeds GEEN vrede konden brengen voor Israëli en Palestijnen, heeft ze gedaan. Blijkbaar. Alles wat de echte god van Joden, Christenen en Moslims verboden heeft. Hooguit leverde alle bemoeienis van de IG een herhaling van bloedige zetten op, plus de misselijk makende propaganda van de bloedbesmeurde partijen.
    De IG kan de vrede niet oplossen, die Palestijnen en Israëli steeds zelf om zeep helpen. Zij kunnen zelf alleen elkaar salaam /shaloom in huis leveren. Dat is al moeilijk genoeg. Laat de IG dat proces niet belasten met haar eigen belangen.

    Daarom: handen af! Echt handen af.
    Zeker Amerika en Egypte handen af!
    Sluit de doorvoer van wapens via luchthaven Luik. Dan kunnen de gevechtsvliegtuigen de lucht niet meer in.
    Stop met gevechtsspul naar Hamas.
    Europa handen af met je 2 miljard euro aan vergunningen voor wapenuitvoer naar Israël.
    Alles wat de IG doet zonder wapenembargo verzekert alleen maar dat we hier volgend jaar weer staan. In feite voor joker staan. Maar ondertussen zijn wij ook zelf die IG. En wij willen geen gewapende oplossing voor conflicten.
    Want ook ons LAATSTE WOORD zal Vrede zijn… Shaloom voor jou, salaam voor mij.

    Dank u wel.
     

    23 juli 2014

    media over Gaza

    Hoe noemen we iemand die leden van een verzetsbeweging omschrijft als terroristen en de bezetting waartegen die beweging zich verzet continu negeert? Hoe noemen we een media-industrie die mensen moet informeren over onrecht maar in de plaats daarvan de indruk creëert dat slachtoffers van een massaslachting er zelf om vragen? Lees meer

     

    12 juli 2014

    neen, dank U

    Ingezonden naar Trouw dd 11 Juli, maar niet geplaatst:

    Rechtvaardiging geweld vanuit en tegen Gaza? Neen, dank U.

    In het hoofdredactioneel commentaar van Trouw 11 Juli komt de zin voor: 'Wat de grieven van de Palestijnen in Gaza mogen zijn, er bestaat geen rechtvaardiging voor het afvuren van raketten op Israëlische burgerdoelen.'
    Ik snap wel dat die opmerking gemaakt wordt. Ik sta niet in voor de juistheid van de volgorde van de gebeurtenissen waarmee het commentaar opent. En als ik het goed lees vergeet de brave redacteur om een of andere duistere reden met zo veel woorden te melden dat er voor het geweld van Israël ook geen rechtvaardiging is. En hij of zij excuseert zich dan dat zij of hij uitkomt met de 'plattitude...:alleen een vredesakkoord biedt een perspectief op het einde aan het geweld'.

    Dat laatste graag, wat mij betreft. Maar het zint me vooral niet dat we nog steeds op dat niveau zitten. Het is niet alleen een kwestie van geweldsspiraal, en die al dan niet goed praten. Geweld is niet een spel van welke argumenten het sierlijkst overeind blijven. Er vallen niet te rechtvaardigen doden en gewonden. Als je je moet beroepen op je recht je te verdedigen ligt het nest al onder de boom, moet je zeggen.
    Dit niveau van discussie is mede de oorzaak dat 'de buitenwereld er moedeloos van wordt'.
    Stop daarom met het paradigma van rechtvaardiging ervan. Steek daar geen energie meer in. Geef volop stem aan het nieuwe paradigma o.a. van de Wereldraad van Kerken in Kingston en Busan: Rechtvaardige vrede. Daar doet Israël vooralsnog bitter weinig aan. Maar het verlangt er natuurlijk mateloos naar. En de Palestijnen evenmin, en idem dito. Dat moeten alle echte vrienden van Israël bepleiten. Dat is ook het enige wat geweld van Palestijnse zijde zal stoppen.

    (ingezonden door Jan Anne Bos, lid van Kerk en Vrede.

    11 juli 2014

    ND over benoeming Janneke Stegeman

     PACIFISME IS NIET VOOR WATJES MAAR JUIST KRACHTIG
    Dat is de titel van het interview dat Nederlands Dagblad donderdag 10 juli 2014 publiceerde met de nieuw benoemde Janneke Stegeman. Dank aan ND voor de gratis link 

    10 juli 2014

    Profetische oproep Naiem Ateek

    We doen graag mee aan de verspreiding van de profetische oproep die de Palestijnse Bverijdingstheoloog Naiem Ateek schreef. Hij komt in de benarde omstandigheden van verhevigde wraak- en vergeldingsacties tussen Israelisch leger en Palestijnen. Het is juli 2014. 
    Dr Ateek geeft leiding aan het Sabeel centrum in Jeruzalem. Lees het document

    3 juli 2014

    Waarom ISIL welkom was in Mosoel?

    Hoe kan het dat een barbaarse bende welkom wordt geheten als bevrijder? Dat kan, omdat de vraag van een verkeerde stelling vertrekt. De Iraakse auteur Haifa Zangana weerlegt de eenzijdige berichtgeving over wat er gaande is in Mosoel en in de rest van Irak. Door Haifa Zangana. Artikel overgenomen van Belgische nieuwssite www.dewereldmorgen.be. 

    Straten vol voetgangers en wagens. Drukke markten, kleerwinkels, geopende shops voor huishoudapparaten, groenten- en fruitkramen op hun plaatsen van altijd. De geur van vers brood uit de bakkerij. Vrouwen aan het winkelen of op weg naar hun werk. Een vreemd gevoel van tijd en plaats. Mensen die niet langer te laat op hun werk komen door geblokkeerde straten en militaire checkpoints, die de stad de voorbije tien jaar hebben verstikt. Het gevoel van de gevangene die net is vrijgekomen en zijn eerste stappen buiten de gevangenismuren zet. Hoe stap je door een stad zonder militaire checkpoint? Zonder al die rekruten en huurlingen die hun onwetendheid en minderwaardigheidscomplex verbergen door de mensen van de stad om de haverklap te vernederen?

    Is dit Bagdad?

    Zijn we in de hoofdstad Bagdad, beschermd door een 'democratische regering' die de burgers zekerheid en stabiliteit biedt? Die de waardigheid, het culturele erfgoed en de geschiedenis vrijwaart? Die het hart van Irak is, zijn eenheid, zijn verscheidenheid van levendige etnische groepen, godsdiensten en gedachten? Zijn we in Bagdad, waar de beloftes van vrijheid en democratie werden verwezenlijkt? Zijn we in Bagdad, waar we tijdens de invasie hoorden: “Geef ons slechts zes maanden en we verlossen jullie van de bezetting, net zoals we dat met de tiran hebben gedaan”? Is dit Bagdad waar 'leven' werd herleid tot 'overleven', in de hoop morgen wakker te worden zonder moordaanslagen, aanhoudingen, folteringen van een vriend of familielid?

    Nee, dit is niet Bagdad, waar je verondersteld wordt veilig te leven, waar veiligheidsgordels zijn opgezet rond de hoofdkwartieren van de partij aan de macht, met zijn leger, zijn 'gouden brigade' en zijn speciale troepen. Vlak naast het Amerikaanse hoofdkwartier van de grootste ambassade ter wereld. Fort Groene Zone.

    Dit is Mosoel

    Het beeld waar ik het over heb, is de realiteit van de stad Mosoel, zoals de inwoners van Mosoel dat zelf beschrijven. Daar hebben ze de voorbije dagen over getuigd in de enkele moedige media die de muur van censuur en de beschuldigingen van medeplichtigheid aan het terrorisme van ISIL durfden te doorbreken.
    Waarom zouden de mensen hier het terrorisme van ISIL verwelkomen, de mensen van Mosoel, de tweede grootste stad van Irak, een stad met cultuur, wetenschap en een lange geschiedenis, de stad die Irak zoveel van zijn dokters, academici en historici heeft geschonken? Werd hun morele kompas voor menselijke waarden beschaving zo beschadigd dat ze tevreden zijn met de aanwezigheid in hun midden van leden van georganiseerd barbarisme? Waarom?

    "Trek uw plan"

    We moeten nauwgezet kijken naar wat hier is gebeurd, en wat hier nu gebeurt, in de stad Mosoel, met twee miljoen inwoners. Wat er gebeurd is, was voor iedereen ongelooflijk om zien. De hogere legerofficieren hadden op enkele uren tijd hun uniformen afgelegd, waarop ze nog hadden gezworen om hun thuisland en bevolking te verdedigen. De soldaten zagen hun generaals vluchten en vroegen wat ze moesten doen. Het antwoord was, ik citeer: “Dabbur haleki” (“Trek uw plan”). De soldaten keken naar elkaar en gingen op de vlucht. Ze lieten moderne wapens, uitrusting en machines achter, waar Irakezen en Amerikanen miljarden dollars voor hadden betaald.
    De getuigenissen van veel mensen die Mosoel ontvluchtten in de eerste twee dagen van de val van de stad, zeggen allen dat ze vluchtten omwille van de barbaarse reputatie van ISIL, omwille van de vlucht van de soldaten en omdat ze ervan uitgingen dat de stad zou worden gebombardeerd. De vluchtelingen besloten enkele dagen later echter terug te keren toen ze vernamen hoe kalm het leven was en omdat de strijdende groepen de mensen aanmoedigden om terug naar hun werk te gaan.
    Die strijders kregen in enkele dagen gedaan wat het systeem van eerste minister al-Maliki en de bezetters voor hem, met hun enorme middelen en budgetten, in tien jaar niet gedaan hadden gekregen: terug elektriciteit, water en stadsreiniging. Een ander punt die de mensen in de stad benadrukken is dat – in tegenspraak met wat we overal horen – de stad kalm is, dat ze geen aanslagen op mensen hebben gezien, omwille van hun etnische en religieuze kenmerken.

    Waarom ISIL?

    Hoe kan het dat ISIL, deze terroristische, barbaarse, gehersenspoelde keelsnijders en eters van menselijke levers en harten, erin slagen zich zo beschaafd en efficiënt te gedragen, op een manier die we nog niet gezien hebben bij de legers van de beschaafde wereld? Vergelijk dat met het gedrag van de twee legers in Irak, het Amerikaanse en het Britse, met hun slachtpartijen, aanhoudingen, verkrachtingen van mannen en vrouwen tijdens de bezetting van Irak. Hoe kon deze stad op amper enkele uren tijd 'vallen' voor enkele honderden ISIL-strijders? Roept dat dan geen vragen op over de waarachtigheid van het verhaal dat door het regime van al-Maliki, de Amerikaanse regering en hun bondgenoten in de media wordt gepromoot en die nu plots hun mouwen gaan oprollen om hun medeburgers te beschermen tegen terrorisme?
    Eerste minister al-Maliki verkoopt hetzelfde product 'made in Washington' dat 'de oorlog tegen de terreur' wordt genoemd. De topverwezenlijking van die 'oorlog' was de invasie van Afghanistan en Irak. Onder dezelfde vlag staan de regimes zoals Saoedi-Arabië en Egypte, om zichzelf en hun eeuwenoude corruptie af te schermen. Dit is de steeds weer terugkerende stok en wortel om de mensen te terroriseren. De media en de intellectuelen zijn lief voor de machthebbers omdat ze bang zijn voor de stok of omdat ze achter de wortels aangaan.

    Sektarisch

    Zo kan het dat een zoektocht naar de waarheid wordt gebrandmerkt als 'terrorisme' en dat onderzoeksjournalistiek 'niet onschuldig' is. De Irakezen hebben lang in die verstikkende situatie vastgezeten. Zij die hun proteststem durfden te verheffen, heten in de woorden van al-Maliki 'onbetekenend' of 'cellen van de terroristische ISIL'. Dat soort frasen bleef hij maar herkauwen in zijn wekelijkse uitzendingen, waarbij hij voortdurend mensen beledigde en hun woede opwekte. Alsof de aanhoudingen, de folteringen, de executies en de lukrake bombardementen nog niet erg genoeg waren.
    Is het niet raar, dat de Iraakse bevolking ISIL nodig heeft met zijn vreemde strijders van over de grenzen om in opstand te komen en zich van een onrechtvaardig sektarisch systeem te ontdoen? Is het wel echt ISIL dat de stad heeft bevrijd en door de lokale bevolking werd verwelkomd? Of zijn het de mensen van Mosoel die zichzelf hebben bevrijd, omdat ze alle andere mogelijke wegen hebben uitgeput om met dit corrupte sektarische systeem om te gaan? Volgens meerdere geloofwaardige rapporten zijn het oude lokale en nationale verzetsorganisaties die, samen met plaatselijke tribale groeperingen, hebben samengewerkt met gewezen Iraakse militaire officieren om zo de Algemene Militaire Raad van Revolutionairen van Irak te vormen. De media negeren die boodschap, de Raad moet het met websites en sociale media doen.

    Het 'nut' van ISIL

    Met zijn klein aantal soldaten is ISIL een tweesnijdend zwaard. Het regime van al-Maliki gebruikt het om Amerikaanse steun te verkrijgen, de opstandelingen gebruiken het om het regime en het leger te terroriseren. Dat is wat in feite is gebeurd in Mosoel. Door de dimensie van ISIL buiten proportie op te blazen werden het militaire bevel en de soldaten van het leger van al-Maliki geterroriseerd, wat hun vlucht veroorzaakte. Daartegenover staat de Algemene Militaire Raad van Revolutionairen van Irak die afstand heeft genomen van ISIL, vooral die leden van de Raad die eerder tegen al-Qaïda hadden gevochten.
    De overheersende angst vandaag in grote delen van Irak is dat al-Maliki en de VS hun luchtmacht gaan inzetten om de steden zonder onderscheid te bombarderen, vooral nu het regime officieel de hulp heeft ingeroepen van Amerika. De voortekenen wijzen op mogelijke luchtaanvallen, de inzet van drones en van teams voor speciale operaties. Dit werd al gelegitimeerd als 'de oorlog tegen de terreur', waarmee het recht op verzet van onderdrukte en vernederde mensen van tafel wordt geveegd.
    Democratie in Irak zal alleen door de Irakezen zelf worden verwezenlijkt, zonder buitenlandse of regionale interventies, zonder ISIL. Het moet voor iedereen duidelijk zijn wat ons te wachten staat wanneer Iraakse politici om dit regime te veranderen weer de tussenkomst van de VS en Groot-Brittannië vragen.

     

    Haifa Zangana (1950) is Iraaks auteur en politiek activist. Haar bekendste boek is Women on a Journey: Between Baghdad and London (2001). In de jaren 1970 werd zij voor haar politieke activisme door het regime van Saddam Hoessein nipt niet ter dood veroordeeld. Sinds zij in 1976 wist te ontsnappen leeft ze in Londen. Zij is ook columnist en adviseur van het BrussellsTribunal on Iraq.

    7 mei 2014

    Harkey Klinefelter op Bevrijdingsfestival.

    Harkey Klinefelter, lid van Kerk en Vrede haalde de pers als in bijlage.
    Hij is nog steeds onder de indruk van zijn werk met en  voor Martin Luther King.
    Een blijvende inspiratie voor vredeswerk.

    7 mei 2014

    Kerk en Vrede over Syrië (tot Mei 2014)

    In de loop der tijd heeft Kerk en Vrede zich regelmatig laten horen in de discussie rond het gruwelijke conflict in Syrie. In vredesspiraal bijvoorbeeld http://kerkenvrede.nl/pagina/Vredesspiraal/7/ Jaargang 9 Juni 2013 een heel artikel; eveneens JAARGANG 8 NUMMER 4 DECEMBER 2012

    Hieronder de stukken die op onze FaceBook pagina verschenen.

    In een burgeroorlog vallen burgerslachtoffers. 26 April 2013
    Reactie van Kerk en Vrede op oproep IKV/Pax Christi : “Bombardeer vliegvelden van Assad, – dan kan hij zijn burgers niet meer voor de bakkerijen wegschieten. Lijkt simpel uitvoerbaar. Zonder vuile handen te maken, kom je er toch niet uit; en die hadden we toch al.” (Zie voorpagina Trouw en artikel Jan Jaap van Oosterzee d.d. 26 April 2013) 
    Wij van Kerk en Vrede denken dat dat zo makkelijk niet gaat, want Assad heeft zijn wapens van ons, en die zijn prima. Dus reken maar op wat haken en ogen. Nu ineens parmantig roepen: “Er is een grens overschreden, als je Sarin gebruikt” is huichelachtig. Het is uiteindelijk ook niet aan ons om te bepalen waar die grens ligt. Dat is aan de Syriërs zelf.
    Wij denken dat wat IKV/Pax Christi naar voren brengt wel sympathiek is, zelfs begrijpelijk. Maar het is de oude kost van de 'Leer van de Rechtvaardige oorlog'. En bovendien het helpt niet. Dat is geen verwijt. Andere oplossingen helpen ook niet. Jammer is wel, dat zodoende een heilloze manier van denken in leven blijft, waardoor we nooit van het echte probleem afkomen. Het echte probleem zijnde: oorlogsgeweld is geen oplossing voor conflicten tussen staten en groepen binnen staten.
    Wij wijzen op de volgende punten. 

    • Hoe eerder mensen weer veilig kunnen slapen in Syrië, hoe liever het ons zal zijn. Dat zeggen we al vanaf het moment dat de oppositie haar geweldloos verzet opgaf.
    • “Hoe lang kan de internationale gemeenschap hiernaar kijken zonder haar geloofwaardigheid te verliezen?”. We zetten dat maar weg als pathetiek. Dit is geen tijd voor pathetiek. Dat moeten we ons zeker niet aan laten leunen door Amerika dat de laatste jaren nogal wat dood en verderf heeft gezaaid, en nogal wat wapens heeft geleverd. Dus het helpt niet om 'van schuldig hulpverzuim, van grove nalatigheid' te spreken.
    • Als je zo nodig militair in wilt grijpen, moet je ingrijpen bij de leveranciers van de wapens. Bombardeer de aanvoerlijnen. Schakel Rusland e.d. uit. Dan doe je tenminste wat! Vergeef ons het sarcasme.
    • Het heeft geen zin om Assad aan te vallen met Westerse Wapens. De oppositie schiet ook op alles wat beweegt. Als Assad uitgeschakeld is, gaan de onderling verdeelde groepen in de oppositie ongetwijfeld door met schieten. Het heeft een enorme nasleep voor de 'ingrijpers'. We hebben daarin steeds gelijk gekregen.
    • Ja, maar die arme mensen van de oppositie dan en al die onschuldige burgers die ons / het Westen verwijten dat we niet ingrijpen?! Die hebben zich misrekend toen ze hun aanvankelijk vreedzaam verzet in geweld lieten overlopen. Assad was niet met wapens te verdrijven. De tijd was blijkbaar niet rijp voor (geweldloze) opstand die echt vrede brengt.
    • Men moet ons (Het westen c.q. pacifistische vredesbeweging) niet kwalijk nemen dat we geen stante pede oplossingen hebben, die anderen ook niet hebben. Heel simpel: omdat de oorlog oplossingen blokkeert. De immoraliteit van oorlog is dat er geen leefbare situatie meer is voor mensen. Men moet niet suggereren dat het immoreel is dat wij geen bommen willen gegooid hebben. Dat probleem lijkt een eigen leven te gaan leiden. Maar dat is niet het echte probleem. De echte moeilijkheid is, dat de Syriërs alleen zelf hun oorlog kunnen bekorten. Ze moeten van ons geen onterechte dingen vragen, zolang ze zelf hun geweld niet opgeven. 
    • Als Assad zo nodig weg moet, dan gaat dat op den duur heus wel door andere middelen. Dat is nog altijd zo gegaan. Niet leuk als je daar nu woont. Maar Assad weg jagen door zijn land nog verder kapot te gooien is ook niks voor de oppositie die geen plan voor een leefbare regering heeft.
    • Vriendelijk ogende beperkte aanvallen zijn maskerade. Ze dragen bij aan wat de mensen zo graag willen geloven: dat oorlogsgeweld ook wel bruikbaar is, als je het maar slim doet of zo. Dat zal steeds minder het geval zijn, ook.
    • IKV/Pax Christi haalt in feite de aloude leer van de 'Rechtvaardige oorlog' weer van stal. Maar die leer loopt op zijn laatste benen! Sinds de conferentie van Kingston ligt bij de Wereldraad van Kerken het dringende verzoek op tafel om die leer af te zweren! Het is bijna zo ver! Geef dan niet dit verkeerde signaal af. Laat Christenen niet zeggen: “Ja, maar bij het gebruik van Sarin, is de grens bereikt”. Het nieuwe paradigma, dat eigenlijk al zo oud is, is: “De grens is voor ons het gebruik van geweld om conflicten op te lossen. Daar krijg je ons niet meer overheen!” Met nederig vragen om vergeving, dat je het zo veel eeuwen anders hebt gedaan. 
    • Zou het niet wenselijk zijn, dat (Via EU) Iran bij het zoeken naar een oplossing betrokken wordt? Dat land schijnt invloed op Assad te kunnen uitoefenen. Is misschien om allerlei redenen ook niet erg realistisch.
    • Een (pijnlijk begin van) oplossing zou zijn: de welwillende delen van de oppositie leveren hun wapens in, aan bv VN in het buitenland. Daar zouden ze enorme goodwill mee kweken. Aantrekkelijk, neen. Maar dat is het nu ook niet. Realistisch, neen. Idem. 
    • Men wil het niet graag horen, en het is een aanfluiting bijna, als we het niet zo diep ernstig zouden menen: de enige oplossing is natuurlijk algehele ontwapening. Dan doe je pas echt wat. Niet met een sympathiek ogend plannetje om iets voor Syrië te doen. Voor welk Syrië? Dat weten de Syriërs zelf niet eens!

     

    Namens Kerk en Vrede, Henk Baars, voorzitter
    Jan Anne Bos, secr. (078 6152662)

    FB 11 Sept 2013
    Oprechte verbazing alom over Syrië dat nu niet gestraft lijkt te gaan worden. Over dat trekken van 'rode lijnen' die deze of gene boosaard kan overschrijden zal het laatste woord nog wel niet gesproken zijn. Of dat wel verstandige politiek is, om dat als politiek instrument te gebruiken,- ik weet het niet. Of dat gewerkt heeft? Moet dat zo? "Zo'n man is alleen gevoelig voor realistische dreiging!" Weet ik ook niet. Daar zou ook een element in zitten van moreel verval: als dat de levenswijsheid is van onze leiders... Maar goed ik weet het niet.
    Wat we wel weten is, dat het land doorgaat te verwilderen. Men schiet op alles wat beweegt, lijkt het wel. Om te doden. Om mensen bij miljoenen op drift te jagen. 
    Niet zeggen dat 'we bij God niet weten, hoe een oplossing eruit ziet'. Laten we ons vooral niet (in ons gebed ook) uit de markt prijzen Dat weten we best. 
    Wapens neerleggen.
    Het is de moeilijke weg.
    Als we een van deze twee elementen verwaarlozen, zijn we dwaas.

    30 Augustus 2013 FB Over Syrië wil ik nog wel wat kwijt.
    Vaak wordt gesteld: 'Assad moet gestraft anders zal hij denken dat hij door kan gaan.' Mij lijkt het heel erg onwaarschijnlijk, dat Assad zo zal denken. Valt in werkelijkheid niet te bewijzen, dat hij zo denkt. Wij denken dat alleen. Dat weet hij nu ook wel, dat hij heel foute dingen doet. Hij doet ze toch om hem moverende redenen. Angst voor bestraffing weerhoudt hem kennelijk niet. Nu al niet. 
    Assad is al lang over die grens heen van: foute daden die bestraffing oproepen. Onder normale omstandigheden zou de te verwachten straf ook af moeten schrikken. Maar de toestand is niet normaal. 
    Nog afgezien van de vraag of het gooien van het spul wel echt aan Asssad direct toe te schrijven is. Dat wordt vandaag pagina breed in Trouw betwijfeld. Hij zal zich tzt ook beroepen op allerlei grootmachten die van alles doen wat God verboden heeft en er toch niet voor bestraft worden. 

    Denk ook nog aan iets anders.
    Je hoort ook wel beweren dat 'niets doen' de internationale gemeenschap schuldig maakt. Hoe erg is dat? Minstens zo erg, zegt men dan. Zie je al gebeuren, dat we daarvoor bestraft worden? 
    De redeneringen die wij ons veroorloven, zijn een rookgordijn van politici.
    Laat die zich er nu verder niet meer tegenaan bemoeien!
    Besteed het probleem uit aan de paus, aan die pater die voor zijn gasten blijft zorgen; aan vredesbewegers; aan vluchtelingenorganisaties; Rode Halve maan. Enz. Het is tijd voor een paradigmawisseling.
    Straffen helpt niet.

    OP FB plaatsten we ook een interview dat de Morgen hield 9 April 2013 met Vreedzame oppositie Syrië “Als gewapende krachten ingrijpen, word je hun gijzelaar” met Syrisch mensenrechtenactivist Haytham Manna is woordvoerder van het Nationale Coördinatie Comité voor Democratische Verandering (NCCDV), in juni 2011 opgericht om de krachten van de Syrische oppositie te bundelen voor politieke dialoog en vreedzaam protest tegen het regime. We hadden een gesprek met hem tijdens een conferentie van het NCCDV in Genève.
    Bron:http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2013/03/12/

    1 Maart 2013 FB 
    Syrië. In je machteloosheid ga je soms denken: stuur wapens naar het verzet! Maar zouden die in de chaos van gewapende groepjes vrede en recht dichterbij brengen? De EU gaat de gewapende Syrische oppositie nu steunen - let wel 'niet-dodelijk militair materieel', schrijft de krant vandaag. Daaronder vallen ook pantserwagens, begrijp ik - mits die alleen gebruikt worden om burgers te beschermen. We naderen weer de grens van militaire betrokkenheid. Er zijn westerse krachten die graag militair willen interveniëren. Laten we blijven opletten!

    14 Februari 2013 FB (uit een bericht van Sietse Bosgra over het wapenembargo tegen Syrië)
    Volgende week maandag beslissen de EU landen over opheffing van het Europese wapenembargo tegen Syrie. Kom in actie. 
    De 23 landen van de Europese Unie hebben al in een vroeg stadium besloten geen wapens en ander oorlogsmateriaal aan de twee strijdende partijen in Syrië te leveren. Een belangrijke reden voor dit wapenembargo was dat aan de zijde van de opstandelingen buitenlandse strijders van Al Qaeda-achtige organisaties meevechten.
    Men wilde voorkomen dat de wapens in hun handen vallen omdat deze groepen in de toekomst voor grote onrust en ontwrichting in de hele regio zullen zorgen. Daarbij kan ook aan Libië worden gedacht, waar de door Europa geleverde wapens in handen
    vielen van Al Qaeda-achtige organisaties die nu niet alleen Libië maar ook Mali en Algerije onveilig maken.
    Maar het Europese wapenembargo loopt op 1 maart aanstaande af, en met name Engeland en Frankrijk hebben aangegeven dat ze het verdrag willen aanpassen of opheffen.
    Volgende week maandag (18 februari) zullen de lidstaten van de EU trachten hier overeenstemming over te bereiken.
    Maar nog meer wapens naar Syrië is een verkeerd signaal.

    7 Januari FB

    Syrië dus weer.
    En wij in het Westen maar sneren op die President Assad. 'Wat schijnheilig: oppositie is pas oppositie waar hij mee praten wil als er zijn eigen keurmerk op staat'.
    Zou Assad geweten hebben dat Trouw net bericht had over Nederlandse politici en journalisten die zo met de Indonesische oppositie destijds omsprongen.
    Assad hanteert gewoon de bittere logica van iemand die moet uitstralen zichzelf nog serieus te nemen. "Als mijn vijanden jou steunen, valt er met jou niet te praten".
    Daar komen we dus niet uit.
    Dan volgt dat droge rekensommetje: dat kost dan komend jaar wel 100.000 doden. Het is net zo'n routineuze discussie in de winkel, waar je wilt afrekenen. "Anders nog iets, mijnheer" vraagt de winkelier. "Neen, dat was het". "Dat maakt dan vijftien zeventig, aub."
    "Dat maakt dan 100.000 doden."
    Wie weet wat voor die 100.000?
    Een bemoedigend woord?
    Een gebed?
    Als de Drie Koningen weer weg gaan, gisteren 6 Januari; maar dat maakt dan wel zoveel dode kindertjes in Bethlehem. Koel rekensommetje.
    Huidige Herodessen? Sadam Hoessein kreeg die rol wel; nu Assad ook. Maar de drones waar Obama om de zo veel dagen een naam en adres opzet zijn toch net zo gevaarlijk? Voelt toch anders. Maar dode slachtoffers zijn toch dode?
    En er kan best iets met onze gevoelens mis zijn.
    Ik ben weer bij : "Oh Lord, don't let him win". Chris de Burgh.
    Maar niet heus. De Lord pokert niet met de devil. Dat moet dus iemand anders zijn.

    22 april 2014

    Majoor in de klas

    De Landmacht bestaat 200 jaar en tegelijk vertrekt een groep militairen voor een VN- missie richting Mali, waaronder ook leden van de Landmacht. Majoor Erik Jan Onderstal heeft ook al enkele van die missie’s op zijn naam staan en heeft er vandaag ook één en wel op basisschool De Ridderhof in Utrecht.

    Op ruim 300 basisscholen krijgen bezoek van de Landmacht om daar groepen 7 en 8 via een speciaal lespakket duidelijk te maken wat de Landmacht allemaal doet. Alle militairen die op bezoek gaan in de schoolklassen zijn nog in actieve dienst en nemen in het geval van majoor Onderstal ook hun wapen mee de klas in. Toch is het de bedoeling om vooral ook te laten zien dat de Landmacht niet alleen schiet maar ook hulp en wederopbouw biedt.

    Reactie (22-04-2014):
    Moet naast informatie over (of propaganda voor) het leger – zeker voor kinderen van deze leeftijd – niet minstens evenveel informatie worden verstrekt over geweldloze activiteiten om de vrede te bevorderen?
    Denk aan training in geweldloze communicatie, ook in de klas, achtergronden van het ontstaan van (gewelddadige) conflicten: ongelijke verdeling van welvaart en inkomen in de wereld, egoïsme, en nog veel meer!
    Henk Blom

    18 april 2014

    Noodklok

    Op 10 April schreef Generaal b.d. een artikel in Trouw, waar Bram Grandia op wilde reageren. Als volgt. (inmiddels geplaatst 18 April)

    Generaal b.d. Harm de Jonge luidt de noodklok. Nederland houdt zich niet aan de 2% norm. Daarmee bewijst Nederland onverschillig te staan tegenover defensie. Nederland vindt het kennelijk nodig dat –indien nodig- Amerikanen sneuvelen voor onze belangen. Zullen Amerikanen nog wel bereid zijn bij duizenden te sneuvelen voor een verzwakt Europa? Nederland ziet behaalde vredesresultaten uit het verleden als garantie voor de toekomst. De-escalatie werkt escalatie in de hand. Poetin heeft dat door. Wij niet. Wie vrede wil moet zich op de oorlog voorbereiden. Hard power is nodig. In plaats van daaraan te werken, draait Nederland zich om en droomt verder over de verzorgingsstaat. Aldus deze ‘het is 5 voor 12’ -boodschap van de generaal.

    Generaal de Jonge suggereert heel wat. Ik stel voor om het eens om te draaien. Laat wie vrede wil, zich op de vrede voorbereiden. Bijvoorbeeld door economieën zo met elkaar te verbinden dat oorlog schadelijk is voor beide partijen. Bijvoorbeeld door heel veel tijd en energie te steken in diplomatieke en geweldloze initiatieven. Bijvoorbeeld door samen met de Russische kerken te werken aan een vredesstrategie.
    De generaal maakt niet duidelijk wat de concrete in het verleden behaalde vredesresultaten van de Nederlandse krijgsmacht zijn als het gaat om Irak en Afghanistan. Op dit moment trekken westerse landen zich haast geruisloos terug uit Afghanistan. Ik ben benieuwd naar een concrete evaluatie van de oorlog in Irak en Afghanistan. 
    De generaal maakt niet duidelijk wat die concrete harde politiek ten aanzien van e Sovjet Unie moet inhouden. Ik vrees dat een verdere escalatie de spanning in de regio alleen nog maar opvoert. Ik zie hier een concrete taak voor de VN om de conflicterende partijen om de tafel te krijgen.

    Poetin heeft de NAVO –die steeds weer zoekt naar haar bestaansrecht- een geweldige dienst bewezen. Eindelijk kan weer eens bewezen worden hoe noodzakelijk defensie is. Het is tijd om de JSF bedrijfsklaar te maken en er de gemoderniseerde kernwapens onder te hangen. Immers de Rus is weer de ouderwetse Rus zoals we hem kennen vanuit de koude oorlog. 
    Ik zie niet in waarom ieder nieuw conflict aangegrepen moet worden om weer met oude antwoorden te komen. Dat heilig geloof in militair geweld brengt ons internationaal geen stap verder. Ik zie meer in creatieve blusacties dan in het nog meer olie op hert vuur gooien. Net zo goed als er training nodig is voor het aangaan van het gevecht is er training nodig voor een creatieve oplossing van een conflict dat uit de hand dreigt te lopen. Ik vertrouw er op dat steeds meer regeringen Rusland gaan zien als een economische partner en een potentiële bondgenoot (desnoods rivaal) in plaats van een eeuwige vijand. Waarom de argumentatie die gebruikt werd om deel te nemen aan de winterspelen in Sotsji ook niet inzetten als politieke argumentatie. Een riskant spel, maar mijns inziens de moeite waard.

    Ds. Bram Grandia. Lid van de theologische werkgroep van Kerk en Vrede.